Việt Nam tìm kiếm sự đảm bảo từ Trump sau khi ông ca ngợi Trung Quốc

Ngày 09 tháng 11 năm 2017           —

Sau hai ngày họp thượng đỉnh tại Trung Quốc, nơi Tổng thống Donald Trump hãnh diện và mỉm cười cùng với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống sẽ tiếp tục cuộc dừng chân cuối cùng trong chuyến công du châu Á kéo dài 13 ngày của mình ở một đất nước đang đẩy lùi ảnh hưởng của Trung Quốc – Việt Nam.

Nhiều thập kỷ sau khi hai nước có một cuộc chiến tranh đã làm thiệt mạng hàng chục ngàn người Mỹ và hàng trăm ngàn người Việt Nam, hai nước đã trở thành đồng minh thân thiết, Việt Nam thống nhất trong sự không tin tưởng vào Trung Quốc và đặc biệt là hành động của họ ở Biển Đông. Nhưng cũng có những vấn đề tranh cãi, đặc biệt là đối với chủ đề thương mại được yêu thích của tổng thống Trump.

MAP: Trump's visit to Vietnam (ABC News)

Tổng thống Trump sẽ gặp lãnh đạo Việt Nam hôm thứ Bảy tại thủ đô Hà Nội, nhưng vào ngày đầu tiên ở đó, ông sẽ tham gia Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương tại thành phố Đà Nẵng, tham dự một bữa tiệc tối và các hoạt động văn hoá và gặp gỡ các cựu chiến binh Việt Nam.

Tất cả các đôi mắt đặc biệt sẻ xuất hiện tại hội nghị thượng đỉnh APEC, nơi ông Trump có bài phát biểu quan trọng và có thể gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Cuộc họp tiềm năng của Putin?

Đó là cuộc gặp lãnh đạo Nga đang thu hút sự chú ý nhất, với các cuộc điều tra liên tục về bất kỳ mối quan hệ tiềm năng nào giữa chiến dịch tranh cử của ông Trump và sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử năm 2016. Khi hai nhà lãnh đạo gặp nhau lần đầu tiên vào tháng 7, có những câu hỏi về việc ông Trump đã ép ông Putin can thiệp vào vấn đề này như thế nào.

Ngoại trưởng Rex Tillerson cho biết cuộc họp vẫn đang được xem xét nhưng sẽ chỉ xảy ra nếu có “đầy đủ yếu tố”. Tuy nhiên, các giới chức lãnh đạo Nga đã lặp đi lặp lại một cuộc họp sẽ diễn ra, với người phát ngôn của Kremlin hôm thứ Năm cho biết tất cả những gì còn lại đều đồng ý với thời gian và chính sách.

Ông Tillerson, nói với các phóng viên, tổng thống Trump sẽ nêu vấn đề can thiệp của Nga, “Nó nằm trong danh sách ” của các chủ đề đối với Hoa Kỳ

Chiến lược trên biển Đông

Trong số những vấn đề hàng đầu mà tổng thống Trump sẽ thảo luận với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc là vai trò ngày càng quyết đoán của Trung Quốc trong khu vực. Việt Nam là nước láng giềng của Trung Quốc về phía Nam, luôn luôn phản đối việc xây dựng đảo của Trung Quốc ở Biển Đông và sự tích tụ quân sự của họ trên những hòn đảo mới này.

Sự không tin cậy của Trung Quốc đang tràn ngập ở Việt Nam, bắt nguồn từ nhiều thế kỷ chiến đấu, với những mâu thuẫn cuộc chiến đẳm máu vào những năm 1979 và 1988.

Nhưng Việt Nam cũng lo lắng về chính sách đối ngoại “America First” của Mỹ, có thể có ít vai trò hơn, có ít ảnh hưởng hơn trong khu vực – hoặc ông Trump trong khi ở Bắc Kinh đã làm dịu lập trường của Mỹ đối với Trung Quốc.

Hai bên khẳng định rằng Biển Đông là một con đường biển có tầm quan trọng chiến lược đối với cộng đồng quốc tế … và nhấn mạnh tầm quan trọng của tự do hàng hải và trên không “khi thủ tướng Phúc thăm Tòa Bạch ốc vào tháng năm. Nhưng ông sẽ tìm kiếm sự bảo đảm từ ông Trump rằng Hoa Kỳ sẽ không từ bỏ đồng minh, cũng như các bước mới có thể của Hoa Kỳ để chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc.

Mối quan hệ thương mại phát triển

Chủ đề yêu thích của tổng thống Trump cũng sẽ là một trong những vấn đề quan trọng ở Việt Nam, như ba quốc gia đầu tiên mà ông viếng thăm: Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.

Cũng giống như ở các nước này, tổng thống Trump sẽ tìm cách “loại bỏ các rào cản thương mại không công bằng”, theo một giới chức chính quyền cao cấp và thu hẹp thâm hụt thương mại của Mỹ và Việt Nam.

Những người Việt Nam chọn con đường đi với Mỹ, tức giận vì ông Trump đã rút khỏi Hiệp định Hợp tác xuyên Thái Bình Dương, một thỏa thuận thương mại khu vực nhằm đẩy lùi Trung Quốc. – 60% người Việt Nam phản đối quyết định rút ra khỏi Hiệp ước TPP của ông Trump, khi được bầu làm tổng thống Mỹ, theo một cuộc thăm dò ý kiến của Trung tâm Nghiên cứu Pew vào mùa xuân.

Tháng 5 vừa qua, tổng thống Trump và thủ tướng Phúc đã ký kết các thoả thuận thương mại mới có vẻ làm dịu bớt áp lực của TPP và thu hút các đồng minh gần hơn. Các thoả thuận, trị giá $8 billion USD, bao gồm $3 billion USD hàng hóa sản xuất của Hoa Kỳ, có thể hỗ trợ hơn 23.000 việc làm của Mỹ, theo ước tính của Tòa Bạch ốc vào thời điểm đó.

Việt Nam là thị trường phát triển nhanh nhất cho hàng xuất khẩu của Hoa Kỳ, Bộ trưởng thương mại Wilbur Ross cho biết vào tháng 5, tăng 77% từ năm 2014 đến $4.4 billion đô la.

“Chúng tôi nghĩ rằng Việt Nam là một đối tác tuyệt vời trong khu vực và có rất nhiều cơ hội để chúng tôi tìm cách làm việc song phương và trong khu vực để thúc đẩy tăng trưởng trong khu vực”, một quan chức chính quyền cao cấp cho biết trước chuyến đi của tổng thống Trump.

( Nguồn: Good Morning America / by Conor Finnegan )