Làm thế nào, kế hoạch của tổng thống Trump đẩy lui Trung Quốc ở Biển Đông

Ngày 15 tháng 11 năm 2017           —

Một quan hệ đối tác mạnh mẽ hơn với Việt Nam, có nghĩa là làm thế nào tổng thống Trump có kế hoạch chống lại Trung Quốc ở Biển Đông

Đã từng là một kẻ thù cay đắng, Hoa Kỳ và Việt Nam đang tăng cường hợp tác quốc phòng và tình báo trong bối cảnh đối mặt với sự xâm chiếm biển Đông của Trung Quốc.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố một chương trình xử dụng ngoại giao yên tĩnh và các cuộc thảo luận đằng sau để ngăn chặn các nỗ lực của Trung Quốc chiếm biển Đông thông qua chiến dịch xây dựng các hòn đảo nhân tạo và quân sự hóa những hòn đảo nầy. Trong chuyến viêng thăm Việt Nam vào ngày 10 đến nhày12 tháng 11, ông Trump đã đồng ý tăng cường hợp tác an ninh, bao gồm tăng cường hỗ trợ quân sự và điều đáng ngạc nhiên là hợp tác tình báo.

Tuyên bố chung giữa Hoa Kỳ và Việt Nam đưa ra một quan hệ mới ” Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh, hai nước sẽ tăng cường và mở rộng hợp tác an ninh, thông tin tình báo, tăng cường chia sẻ các nguồn tin và đào tạo chung về các vấn đề cùng quan tâm.

Hợp tác về củng cố an ninh không gian mạng, mối quan tâm chính của cả hai nước – vốn là mục tiêu của hacker Trung Quốc – sẽ được tăng cường. Hai bên sẽ trao đổi chuyên viên và chia sẻ thông tin “nhằm thúc đẩy một không gian mạng cởi mở và an toàn “. Việt Nam cũng đang tìm kiếm sự hợp tác chặt chẽ hơn về an toàn và an ninh hàng không để chống lại khủng bố.

Một giới chức cao cấp của Tòa Bạch ốc cùng với Tổng thống Mỹ nói, việc Trung Quốc lấn chiếm ở Biển Đông và việc quân sự hoá các hòn đảo mới được thành lập, đã được đưa ra trong chương trình nghị sự của tổng thống Trump với Chủ tịch CSV Trần Đại Quang tại Hà Nội. Và một “Thông điệp rõ ràng và nhất trí của Tổng thống về tầm quan trọng của việc duy trì tự do hàng hải ở Biển Đông, sẽ được thông báo công khai và rõ ràng ” giới chức này cho biết.

Giới chức cấp cao cho biết thêm, tổng thống Trump cũng sẽ nói lên mối quan tâm của Mỹ về “quân sự hoá các đặc điểm ở Biển Đông”.

■     Người Việt Nam yêu thích Tổng thống Trump bất chấp lịch sử phức tạp của Mỹ – Việt trước đây

Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược đối với cộng đồng quốc tế về quyền tự do và mở cửa của biển Đông, tầm quan trọng của thương mại hợp pháp không bị cản trở, sự cần thiết phải tôn trọng là tự do hàng hải và tự do các chuyến bay trên không phận”, bản tuyên bố nói.

Không đề cập đến Trung Quốc, họ kêu gọi các quốc gia khu vực tránh “hành động leo thang, quân sự hóa các đặc điểm tranh chấp một cách bất hợp pháp.

Sự hạn chế về tự do trên biển. “Nó cũng khẳng định lại những nỗ lực để tạo ra một quy tắc ứng xử cho Biển Đông và cho tất cả các nguyên đơn yêu cầu làm sáng tỏ các yêu sách hàng hải theo luật pháp quốc tế.

Ông Quang nói với các phóng viên, ông chia sẻ quan điểm của ông Trump về những diễn biến gần đây ở Biển Đông và ghi nhận chính sách của Việt Nam trong việc giải quyết các tranh chấp thông qua đàm phán.

Trong nỗ lực chống lại chương trình của Hoa Kỳ, nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến thăm Việt Nam, ngay sau chuyến thăm chính thức chính thức Việt Nam của ông tổng thống Trump.

Tân Hoa Xã thông báo, ông Xi đã gặp ông Nguyễn Phú Trọng, Tổng thư ký Đảng Cộng sản Việt Nam và sau đó cho biết quan hệ giữa Đảng và Nhà nước rất chặt chẽ. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng cho biết Việt Nam đã đồng ý “tăng cường hơn nữa” quan hệ song phương.

Ông Xi nói, cả hai nước cần bảo đảm hợp tác thân thiện nhưng không có thông báo về loại hợp tác quốc phòng và tình báo như trong bản tuyên bố chung được đưa ra trong hội nghị thượng đỉnh của tổng thống Trump.

Sự căng thẳng giữa Trung Quốc và Việt Nam đã tăng lên vào tháng 4 năm 2016, khi Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc tiến hành dàn khoan dầu lên vùng biển gần Vịnh Bắc Việt, gần quần đảo Hoàng Sa. Đây là lần thứ ba kể từ năm 2014, giàn khoan của Trung quốc đã di chuyển đến gần vùng biển Việt Nam và Hà Nội đã yêu cầu Trung Quốc di chuyển ra khỏi lảnh hải của Việt Nam.

Một tuyên bố của Việt Nam và Trung Quốc ngày 13 tháng 11 cho biết cả hai nước tuyên bố sẽ tránh những hành động này trong tương lai.

Tổng thống Trump, qua những bình luận công khai của ông tại Việt Nam, tìm cách giải quyết tranh chấp biển. Ông nhấn mạnh kế hoạch tăng cường thương mại nhưng không đề cập đến chiến dịch quân sự của Trung Quốc ngày càng gia tăng trên biển. Chiến dịch đó bao gồm việc xây dựng trên quần đảo Hoàng Sa mà Việt Nam, Trung Quốc và các nước khác tuyên bố chủ quyền; và quần đảo Trường Sa, được Philippines và Trung Quốc tuyên bố chủ quyền.

Hải quân Mỹ đã cho tàu chiến đi lại tự do, tiến gần đến các hòn đảo TQ đang xây dựng để thách thức các tuyên bố của Bắc kinh các hòn đảo nằm trong lãnh hải của họ.

Tổng thống Trump đã rút Mỹ ra khỏi Hiệp ước TPP mà ông nói là có sự mất cân bằng về thương mại trị giá $32 billion USD giữa Hoa Kỳ và Việt Nam. Ông đã công bố $12 billion USD trong các thỏa thuận thương mại song phương.

Chương trình nghị sự chính của Tổng thống Hoa Kỳ trong chuyến viếng thăm châu Á kéo dài 10 ngày là đang tìm kiếm sự hỗ trợ của khu vực, để kiềm chế chương trình hạt nhân của Bắc Hàn và ông nhận được sự hậu thuẫn từ phía Việt Nam.

Tuyên bố chung cho biết cả hai nhà lãnh đạo Mỹ – Việt bày tỏ “mối quan tâm nghiêm trọng” về sự đe dọa của Bắc Triều Tiên.

Cách tiếp cận của tổng thống Trump với Việt Nam dường như được thiết kế là xử dụng chính sách thương mại và tăng cường hợp tác quốc phòng với các nước Đông Nam Á để gây áp lực Trung Quốc qua những tuyên bố chủ quyền và mở rộng sự kiểm soát một phần lớn Biển Đông.

( Nguồn: The National Interest / by Bill Gertz )