Việt Nam theo dõi Bắc Kinh nâng cấp biển Đông của riêng mình

Ngày 17 tháng 12 năm 2017            —

Khi Trung Quốc tiếp tục chuyển đổi lãnh thổ tranh chấp ở Biển Đông thành các nơi với đặc điểm có khả năng duy trì không quân và căn cứ hải quân, Việt Nam cũng đang nâng cấp các khu vực đang chiếm giử.

Các hình ảnh được thực hiện bởi các vệ tinh DigitalGlobe vào tháng 9 cho thấy, các cơ sở mới bao gồm một bến tàu khô nằm trên dải West London Reef trong chuỗi đảo Trường Sa, cách thành phố Hồ Chí Minh khoảng 680 km về phía đông- nam, có thể cho phép tàu thuyền cập bến để tu bổ và tuần tra trong thời gian dài hơn.

Dải đá ngầm West London Reef ở quần đảo Trường Sa của Biển Đông. – Nguồn: Ảnh vệ tinh có bản quyền Courtesy of DigitalGlobe.

Trong khi công việc có tính cách rộng lớn hơn so với những gì Trung Quốc đang làm, Hà Nội muốn giữ vững vị trí trên con đường thủy, thậm chí nếu nó có nguy cơ gây ảnh hưởng tới Bắc Kinh. Vào tháng 8, tổng thống Philippine Rodrigo Duterte ra lệnh ngừng xây dựng trên một cồn cát 500 mét vuông trong khu vực, sau một cuộc phản kháng từ Trung Quốc

” Duy trì và thậm chí củng cố sự hiện diện quân sự và phi quân sự vẩn luôn là một trong những cách tiếp cận chính cho chiến lược của Việt Nam đối với Biển Đông “, ông Alexander Vuving, một nhà phân tích chính trị tại Trung tâm Nghiên cứu An ninh Châu Á-Thái Bình Dương ở Hawaii, nói.

      Trung Quốc và Việt Nam đạt được sự đồng thuận về Biển Đông

Việt Nam đã khai hoang khoảng 120 mẫu Anh trên 10 đảo nhỏ kể từ năm 2014, theo Washington DC-based Asia Maritime Transparency Initiative, mở rộng đường băng, hệ thống radar và bổ sung khả năng tuần tra. Để so sánh, Trung Quốc đã khôi phục hơn 3.200 mẫu Anh trên 7 đặc điểm ở quần đảo Trường Sa, xây dựng các cảng, ngọn hải đăng, đường băng và nói chủ yếu là nhằm mục đích dân sự hoặc phòng vệ

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền hơn 80% của Biển Đông, nơi hàng hóa toàn cầu đi qua khoảng $3,4 trillion đô la hàng năm, chồng chéo với Philippines, Brunei, Malaysia, Đài Loan và Việt Nam theo Công ước Quốc Tế về Luật Biển. Trong năm qua, Hà Nội đã trở thành người bảo vệ tiếng nói hơn hết chống lại các khẳng định khu vực của Trung Quốc.

Theo ông Bill Hayton, một cộng sự tại Chatham House, đợt nâng cấp mới nhất của Trung quốc ở West London Reef diễn ra sau khi Trung Quốc đã gây áp lực buộc Việt Nam phải ngừng việc khoan dầu tại khu vực tranh chấp qua công trắc với công ty Repsol SA của Tây Ban Nha.

Ông Hayton, người đã viết về “Biển Đông: Cuộc đấu tranh giành quyền lực ở Châu Á”, ông Hayton nói. ” Phản ứng của Việt Nam đối với sự việc khoan dầu của công ty Repsol SA đã được mở rộng một cách khiêm tốn trên các hòn đảo của Việt Nam. Nhiều quyết định mở rộng các cơ sở của hòn đảo đã được thực hiện trước khi đặt dàn khoan dầu, nhưng điều đó chắc chắn sẽ tạo ra một số động lực “.

Quy tắc ứng xử

Một nguồn lực ma sát tiềm ẩn khác giữa Hà Nội và Bắc Kinh là cuộc đàm phán mới về Quy tắc Ứng xử Biển Đông giữa Trung Quốc và Hiệp hội các nước Đông Nam Á gồm 10 thành viên.

Mặc dù đã thông qua một khuôn khổ ứng xử vào tháng 8, trong đó kêu gọi các bên tham gia vào các nguyên tắc của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển, Trung Quốc muốn luật lệ này là tự nguyện, trong khi Việt Nam lại muốn nó có hiệu lực pháp lý

Theo Đô Đốc Lê Kế Lâm, cựu Giám đốc Học viện Hải quân Việt Nam ” Việt Nam sẽ ký một đạo luật ràng buộc pháp lý Quy tắc ứng xử Asean-Trung Quốc có tính ràng buộc về mặt pháp lý nếu nó mang lại lợi ích cho các nước khác. Nhưng Trung Quốc sẽ không bao giờ ký nó “.

Bộ Ngoại giao Việt Nam đã không trả lời các câu hỏi qua Email về việc cải tạo đất hoặc Bộ luật Quy tắc ứng xử có nên có hiệu lực pháp lý hay không. Ông Lê nói rằng chương trình cơ sở hạ tầng ở Biển Đông của Trung Quốc bị hạn chế để phục hồi cho dù là một phần nhỏ trên các hòn đảo hiện có.

Việt Nam đã thất bại trong năm ngoái sau khi Tổng thống mới của Philippines quyết định không theo đuổi thêm một phán quyết của tòa án quốc tế đã bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh ở Biển Đông. Vụ kiện do người tiền nhiệm ông Benetto Aquino của ông Duterte đưa ra, đã được Việt Nam hỗ trợ.

Nếu không có sự hỗ trợ của Philippines, Việt Nam đã tìm cách cải thiện mối quan hệ với Indonesia, có dấu hiệu đẩy lùi sự xâm lấn của Trung Quốc gần quần đảo Natuna mà Bắc Kinh tuyên bố là một phần của các ngư trường truyền thống.

Vào tháng 6 năm 2016, Tổng thống Indonesia, Joko Widodo đã tổ chức cuộc họp nội các về một tàu chiến gần các hòn đảo và Indonesia sau đó đã đổi tên thành khu vực kinh tế đặc quyền ở Biển Đông như Biển Bắc Natuna (North Natuna Sea).

 ( Nguồn: Bloomberg / by David Tweed )