Hiệp ước thương mại Thái Bình Dương (TPP) đi một mình – không có Hoa Kỳ

Ngày 06 tháng 03 năm 2018            —-

Một năm sau khi Hoa Kỳ rút ra khỏi một hiệp ước thương mại Thái Bình Dương 12 quốc gia (TPP), 11 nước còn lại tiếp tục thảo luận và đi đến quyết định sẽ ký một thoả thuận vào ngày thứ năm, nhằm cắt giảm thuế quan.

Thỏa thuận này được gọi là Thỏa thuận Toàn diện và Tiến bộ cho Quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) – đã được bảo vệ như là một liều thuốc giải độc qua chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump.

“Chúng tôi sẽ không bị phá vở Hiệp ước TPP của 11 quốc gia còn lại qua quyết định của tổng thống Trump rút Mỹ ra khỏi TPP ” Ông Felipe Lopeandia, nhà thương thuyết thương mại hàng đầu của Chile cho biết:, trước buổi lể phê chuẩn thông qua thỏa thuận tại Santiago.

Bộ trưởng Thương mại và các đại biểu từ các nước thành viên của Quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương tại một cuộc họp vào ngày thứ năm tại Việt Nam 11 quốc gia cam kết khôi phục lại hiệp ước mà không có Hoa Kỳ ( Pool photo by Nguyễn Na Sơn)

Sau nhiều năm đàm phán, thỏa thuận ban đầu – Đối tác xuyên Thái Bình Dương, hay TPP – đã được ký kết vào tháng 2 năm 2016 bởi 12 quốc gia : Mỹ, Úc, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam.

Tuy nhiên, TPP đã trở thành nạn nhân của chính sách “America First” của tổng thống Trump, khi ông ta gỡ bỏ hợp đồng chính của hiệp ước trước khi thỏa thuận có thể tiến hành.

Thỏa thuận CPTPP nhằm cắt giảm thuế quan giữa 11 thành viên và thúc đẩy thương mại để thúc đẩy tăng trưởng.

Ông Lopeandia nói: “Nó sẽ” đưa ra một tín hiệu chính trị cho thế giới và cho chính Hoa Kỳ, đây là một thỏa thuận toàn cầu.

Chống lại chủ nghĩa bảo hộ

Cũng trong tuần đó, tổng thống Trump đã mạo hiểm một cuộc chiến tranh thương mại với quyết định đưa ra thuế nhập khẩu đối với thép và nhôm, thỏa thuận được một số thành viên xem là gây tổn hại đến chủ nghĩa bảo hộ.

Sự ra đi của Washington có nghĩa là một sự suy giảm mạnh mẽ của thỏa thuận ban đầu – với sự tham gia của Hoa Kỳ chiếm 40% nền kinh tế toàn cầu.

Tuy nhiên, hiệp ước này – mặc dù con số này giảm xuống, chiếm 13,5% GDP toàn cầu – vẫn rất lớn, theo ông Ignacio Bartesaghi, thuộc trường Đại học Công giáo Uruguay, kinh doanh.

Ông Bartesaghi nói với AFP “Không có hiệp định thương mại nào liên quan đến một số quốc gia, và một hiệp ước có 30 chương để giải quyết tất cả các chủ đề thương mại quốc tế hiện đại nhất “.

■     Tổng thống Trump nói Mỹ đang xem xét tái gia nhập Đối tác thương mại xuyên Thái Bình Dương

Tháng trước, tổng thống Trump nói với Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Mỹ có thể trở lại TPP nếu có một thỏa thuận tốt hơn.

“Tóm lại, các cố vấn của ông Trump đã giúp ông nhận ra vai trò mà Hoa Kỳ đang tham gia ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương và vai trò của TPP trong khu vực, không chỉ trong các điều khoản kinh tế và thương mại, mà còn về mặt địa chính trị” ông Bartesaghi nói .

Tuy nhiên, Nhật Bản, một động lực chủ chốt đằng sau hiệp định sửa đổi này, vẫn hoài nghi. Trưởng đoàn đàm phán Nhật Bản, ông Kazuyoshi Umemoto cho biết: ” Nếu Hoa Kỳ có thái độ tích cực hơn đối với TPP, chúng tôi sẽ hoan nghênh nhưng sẽ không dễ dàng gì để thay đổi lại thỏa thuận

Cân bằng hơn

Hơn 20 điều khoản đã bị đình chỉ hoặc thay đổi trong hiệp định mới, chủ yếu là các quy tắc về sở hữu trí tuệ được đưa ra ban đầu theo yêu cầu của các nhà đàm phán Hoa Kỳ.

Các nhà phân tích ghi nhận những điều khoản này không bị hủy bỏ, tuy nhiên, với một số gợi ý rằng cánh cửa được giữ lại cho thị trường Mỹ.

Chính quyền Chile nói, rằng Chương mới về bảo vệ sở hữu trí tuệ hiện nay “cân bằng hơn “. Thỏa thuận “CPTPP sẽ thiết lập một tiêu chuẩn mới cho các hiệp định hội nhập kinh tế khu vực khác, và thậm chí đối với các cuộc đàm phán trong tương lai của WTO (Tổ chức Thương mại Thế giới) và trong APEC (Hợp tác Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương)”.

Chile cho biết, thành viên của hiệp ước mới sẽ cải thiện khả năng tiếp cận với các thị trường hiện đang chịu trách nhiệm về 17% trong tổng xuất khẩu.

Hai quốc gia châu Mỹ Latinh khác, Mexico và Peru, cũng sẽ cải thiện khả năng tiếp cận các quốc gia ở phía bên kia Thái Bình Dương, như Việt Nam và Malaysia.

Theo Mario Mongilardi, người đứng đầu phòng thương mại Lima, có nghĩa là thị trường tiềm năng của chúng tôi sẽ gia tăng và khả năng nhân viên của chúng tôi có thể tiếp cận với nhiều sản phẩm hơn.

11 tiểu bang đại diện cho một thị trường 500 triệu người, cao hơn thị trường của Liên minh châu Âu.

Hiệp định sẽ có hiệu lực sau 60 ngày kể từ khi được sáu trong số 11 thành viên phê chuẩn.

11 quốc gia thuộc TPP là Úc, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam.

( Nguồn: AFP )