‘Những thuyền nhân’ chia sẻ những câu chuyện sống sót đến Canada 40 năm trước

Ngày 30 tháng 04 năm 2018            —-

Ngày 30 tháng 04 lại đến trong mỗi năm, gợi cho người tị nạn Việt Nam hình ảnh những tủi nhục, hình ảnh sự chết chóc và đầy nước mắt của ngày nầy trong năm 1975.

Hầu như mỗi người tị nạn là một câu chuyện, có bao nhiêu người tị nạn là có bao nhiêu câu chuyện.

Sau đây là câu chuyện của một vài người tị nạn Việt Nam đến quốc gia Canada – chỉ một quốc gia Canada.

Một nhóm người tỵ nạn (162 người) đã đến trên một chiếc thuyền nhỏ bị đánh chìm cách bờ biển ở Malaysia chỉ vài mét, những cuộc trốn chạy của người tị nạn Việt Nam bắt đầu sau sự sụp đổ của Sài Gòn vào năm 1975. Hàng chục ngàn người đã vượt Biển Đông, đi tìm tự do, mặc dù họ biết có những nguy hiểm trên các vùng biển xa lạ:  thời tiếtcướp biển. (K. GAUGLER / AFP / Getty Images)

Ông Như Văn Nguyên lái một chiếc thuyền gỗ với hơn 90 người chạy trốn khỏi Việt Nam. (Kristin Nelson / CBC)

“Tôi phải đánh bạc với cuộc sống của mình vì sự tự do.” ông Như Văn Nguyên nói.

Đó là ngày 30 tháng 4 năm 1975, bốn mươi năm trước, chiếc máy bay trực thăng cuối cùng của Hoa Kỳ xa mờ ở chân trời thuộc vùng ngoại ô Sài Gòn và đã vô tình báo hiệu sự kết thúc của cuộc Chiến tranh Việt Nam. Trong vòng 24 giờ, vào ngày tháng Năm, như họ đã lên kế hoạch, lá cờ Bắc Việt tung bay ở Dinh Tổng thống và Sài Gòn chính thức đổi tên là Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhưng hàng trăm ngàn người Việt Nam tị nạn phải mất nhiều thời gian hơn để bắt đầu cuộc sống mới. Trong bốn năm tiếp theo, họ trèo lên những chiếc thuyền vô định, đi đến hầu hết mọi nơi để lánh nạn CSVN và tìm một cuộc sống tự do.

Ông Tuấn Trần là một phần của làn sóng người tị nạn đầu tiên, chạy trốn vào tháng 11 năm 1975. Tuấn Trần lên thuyền cùng với hai đứa con của mình và họ trở thành một trong nhiều thuyền nhân Việt Nam, một phần của làn sóng, sau những làn sóng người tị nạn … chạy trốn từ Việt Nam, Lào và Campuchia. Ít nhất có nửa triệu người đã chết trên con đương vượt biên đi tìm tự do. Nhưng ông Tuấn Trần là một trong những người may mắn.

Thuyền của Tuấn Trần đến bờ biển Malaysia và anh tìm đường đến trại tị nạn của Liên Hợp Quốc. Nhưng đối với nhiều người ‘Thuyền nhân’ khác, không may mắn,được sự tiếp đón nồng hậu như vậy. Thuyền của họ thường bị đẩy ra biển. Và nhiều thuyền nhân đã cố gắng bằng mọi cách lên đất liền để tìm sự sống soát, mặc dù phải đánh đổi bằng mạng sống của mình và không biết tương lai sẻ như thế nào.

Sau bốn tháng trong trại tị nạn, ông TuấnTrần được di cư sang Canada đây là làn sóng đầu tiên từ năm 1975 đến năm 1976, đã có khoản 5.000 người tị nạn. Và trong làn sóng thứ hai, chủ yếu là giữa năm 1979 và 1980, có khoản 50.000 người di cư khác cũng đến Canada.

Hai người đàn ông rời Việt Nam khi Sài Gòn thất thủ bị Cộng sản VN chiếm miền Nam VN và cuối cùng đã đến Canada để tham gia với chúng tôi hôm nay trong phòng thu hình, để chia sẻ câu chuyện của họ. (L) Kiên Lê, Anna Maria và Như Van Nguyen.

Hôm nay chúng tôi đang tìm hiểu để nghe một số câu chuyện của họ trong bốn thập kỷ, và nhìn lại phương cách Canada phản ứng với cuộc khủng hoảng quốc tế.

Tiến sĩ. Kiên Lê là một cậu bé 12 tuổi sống ở Sài Gòn cách đây 40 năm.
Ông Như Vân Nguyễn cũng có những kỷ niệm ở Việt Nam vào thời điểm này 40 năm trước. Nhưng không giống như Kiên Lê, ông không thể ra đi ngay lập tức.

Người tị nạn trên những thuyền buồm Việt Nam được vận chuyển bằng máy bay ra khỏi biển trong Chiến tranh Việt Nam. (Express Newspapers / Getty Images)

Cuối cùng, Canada đã chào đón khoảng 60.000 người tị nạn từ Việt Nam, Lào và Campuchia. Các hoạt động đó đã xảy ra chưa từng thấy.

Ba người ở trung tâm của Operation Lifeline chia sẻ tất cả những điều đó đã xảy ra như thế nào:

ông Mike Molloy là Giám đốc của cơ quan người tị nạn và trở thành người điều phối chính của hoạt động cứu hộ thuyền nhân của Canada vào năm 1979.
ông Ron Atkey là bộ trưởng nhập cư mới trong chính phủ của Joe Clark vào năm 1979.
• Howard Adelman, giáo sư triết học tại Đại học York vào năm 1979, đã phát triển Operation Lifeline, một nỗ lực cứu hộ của Canada đã mang 60.000 thuyền
nhân đến Canada trong 18 tháng.

Một số tàu thuyền đã đến vùng biển Hồng Kông và được một chiếc thuyền cảnh sát Hoàng gia Hồng Kông kéo vào tháng 6 năm 1979. (COR / AFP / Getty Images)

Điều đáng chú ý là những gì người Canada có thể đạt được khi đối mặt với cuộc khủng hoảng tị nạn của những năm 1970 và 1980. Và tất nhiên, tất cả điều này đặt ra câu hỏi về những gì Canada có thể làm ngày hôm nay để giúp mọi người từ các nơi khác trên thế giới, đặc biệt là Syria. Đã có nhiều người đã chết ở biển Địa Trung Hải trong những tuần gần đây, trong cố gắng vượt qua bằng thuyền, sang châu Âu.

Trong cuộc khủng hoảng người tị nạn vào cuối những năm 1970 và 80, bNaomi Alboimwas là Director of Settlement for the Ontario Region of Employment and Immigration Canada. Bà tiếp tục làm Thứ trưởng Bộ Di Trú tỉnh Ontario. Hiện nay, bà là một giáo sư phụ tá, đồng thời là Chủ tịch Diễn đàn Chính sách tại Trường Nghiên cứu Chính sách tại Đại học Queen.

( Nguồn: CBC Radio )