Các cuộc biểu tình hàng loạt tại Việt Nam lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ

Ngày 22 tháng 06 năm 2018            —-

VIETNAM   –        Một mùa xuân Ả Rập đã bắt đầu xuất hiện ở Việt Nam, ”ông Phạm Chí Dũng, cựu thành viên của Đảng Cộng sản cầm quyền, sau những cuộc biểu tình lớn nhất và phổ biến nhất trong nhiều năm qua.

Vào cuối tuần ngày 9 – ngày 10 tháng 6, hàng chục ngàn người Việt Nam đã xuống đường biểu tình trên khắp đất nước, để phản đối hai dự luật: an ninh mạng và 3 đặc khu kinh tế mới, hoặc EEZ. Cuộc biểu tình bắt đầu với sự tham gia của khoảng 50.000 công nhân từ nhà máy sản xuất giày dép Pouchen tại khu công nghiệp Tân Tạo, thành phố Hồ Chí Minh, trung tâm kinh tế lớn nhất ở quốc gia Đông Nam Á.

Vietnamese protesters shout slogans against a proposal to grant companies lengthy land leases during a demonstration in Ho Chi Minh City on June 10, 2018.
Hàng ngàn người t
ựu tập ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Nha Trang và các thành phố khác, hô to những khẩu hiệu và mang theo các biểu ngữ có nội dung “Nói Không với Dự luật trên các khu kinh tế độc quyền,” “Không cho Trung quốc thuê đất ngay cả trong một ngày” và “Cyber, luật an ninh mạng có nghĩa là im lặng mọi người. ”

Các cuộc biểu tình cho thấy sự bất mãn phổ biến rộng rãi về tham nhũng có hệ thống, ô nhiễm môi trường quy mô lớn nghiêm trọng, bất bình đẳng sâu sắc trong xã hội và phản ứng yếu kém của chính phủ đối với hành vi vi phạm chủ quyền của Việt Nam trên vùng biển giàu tài nguyên.

Trong một bài báo cho của Hiệp hội Nhà báo Độc lập chưa đăng ký của Việt Nam, ông Phạm chí Dũng cho biết, các cuộc biểu tình đánh dấu “lần đầu tiên kể từ năm 1975 khi cộng sản chiếm miền Nam Việt Nam một hành động trực tiếp thách thức chính quyền Đảng CSVN đã được thực hiện”.

Các cuộc biểu tình diễn ra trong tuần, sau khi Quốc hội, cơ quan lập pháp cao nhất của Việt Nam, đã công bố kế hoạch thảo luận và phê duyệt hai dự luật vào ngày 12 và ngày 15 tháng 6, như một phần của phiên họp kéo dài một tháng, bắt đầu vào ngày 20 tháng Năm.

Một cuộc kêu gọi mọi người tập hợp lại trên mạng xã hội như Facebook và Twitter – có hơn 60 triệu người Việt Nam trên trực tuyến và Facebook – với hơn 40 triệu người xử dụng ở Việt Nam – là mạng xã hội phổ biến nhất trong cả nước.

Lực lượng an ninh của Việt Nam đã kêu gọi các cuộc biểu tình trong trật tự. Các nhà chức trách đã cho nhân viên an ninh mặc thường phục và đồng phục đến nhà riêng của các nhà hoạt động địa phương để ngăn cản họ tham gia vào các cuộc biểu tình. Nhiều nhà hoạt động cho biết, họ đã phải rời khỏi nhà trước cuối tuần và lẩn trốn để tránh bị lực lượng an ninh canh giử.

■        Tại Việt Nam, sự không tin tưởng chính phủ về chính sách đối vớiTrung quốc đã khuấy động cuộc biểu tình

Vào ngày 10 tháng 6, một số lượng lớn cảnh sát, dân quân và nhóm côn đồ hợp pháp của thành phố đã được lệnh ngăn chặn các cuộc biểu tình, giam giữ hàng trăm người và dùng bao lực với họ. Trong khi cảnh sát đàn áp thành công các cuộc biểu tình nhỏ tại Hà Nội vào buổi trưa, các cuộc biểu tình ở thành phố Hồ Chí Minh và Nha Trang, đã đi đến ngày thứ Hai. Cảnh sát thành phố Hồ Chí Minh triển khai thiết bị âm thanh tầm xa mua từ Hoa Kỳ để trang bị cho tàu tuần tra của Lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam, tạo ra âm thanh mạnh có thể gây đau nhứt màng nhỉ lổ tai của người biểu tình.

Tại Phan Thiết, Phan Rí, Bình Thuận, cảnh sát đã xử dụng bình gas và vòi phun nước để giải tán người dân biểu tình. Sau khi một người biểu tình bị cảnh sát đánh bất tỉnh, những người biểu tình tấn công các đơn vị đặc biệt của cảnh sát bằng đá, gạch và chiếm đóng các tòa nhà chính phủ. Cảnh sát đầu hàng và cởi bỏ thiết bị của họ, đi về nhà. Tuy nhiên, chính phủ đã có thể kiểm soát hoàn toàn vào sáng ngày 12 tháng 6.

Cảnh sát đã bắt giữ hơn 500 người biểu tình, theo truyền thông nhà nước và thông tin rò rỉ từ cảnh sát. Những người biểu tình bị thẩm vấn trong nhiều giờ, trong thời gian bị giam giữ, họ bị đánh đập, bị tịch thu điện thoại di động và đồ đạc khác của họ. Cảnh sát thả nhiều người bị bắt nhưng vẫn còn giữ hàng chục người khác, đe dọa truy tố họ vì cáo buộc vi phạm các quy tắc an ninh quốc gia và “gây ra rối loạn công cộng”.

Theo các chuyên gia pháp lý, dự luật về an ninh mạng sẽ cung cấp các quyền hạn mới cho chính quyền Việt Nam, cho phép họ ép buộc các công ty công nghệ bàn giao một lượng lớn dữ liệu, bao gồm thông tin cá nhân và kiểm duyệt các bài đăng của người dùng internet. Theo các nhà hoạt động, pháp luật nhằm mục đích làm im lặng các nhà phê bình chính phủ và có thể dẫn đến người dùng internet bị buộc tội hình sự vì thực thi quyền cơ bản của họ đối với quyền tự do ngôn luận. Kết quả, là Tổ chức theo dõi Nhân quyền và Tổ chức Ân xá Quốc tế đã kêu gọi Hà Nội không phê duyệt dự luật. Tuy nhiên, Hoa Kỳ và Canada đã chỉ đơn thuần thúc giục Việt Nam trì hoãn cuộc bỏ phiếu trên dự luật để đảm bảo nó phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế.

Trong khi đó, với luật về các khu kinh tế đặc biệt, chính phủ cộng sản Việt Nam muốn thành lập ba khu vực – Vân Đồn, Phú Quốc và Bắc Vân Phong – tại các địa điểm chiến lược, nơi các nhà đầu tư nước ngoài được phép thuê đất trong 99 năm. Các nhà hoạt động nghi ngờ, dự luật này là bước đầu tiên để cho phép các nhà đầu tư Trung Quốc có được đất đai và mang công nhân Trung Quốc chưa công nhân được đào tạo đến các địa điểm này.

Nhiều nhà kinh tế cấp cao, trong đó có nhà kinh tế kỳ cựu Phạm Chí Lan, nói, Việt Nam – đã ký một số hiệp định thương mại tự do với Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ và các nước khác – không cần thiết lập thêm các khu kinh tế đặc biệt để thu hút đầu tư nước ngoài.

Ngoài các vấn đề an ninh quốc gia – với tiềm năng đầu tư từ Trung Quốc – các khu kinh tế đặc biệt này sẽ cho phép các công ty ở những địa điểm này trả lương thấp hơn hoặc không có thuế quan trong nhiều năm, theo doanh nhân Lê Hoài Anh cho biết.

Trong một cuộc phỏng vấn với đài phát thanh Á Châu, ông Nguyễn Ngọc, tiểu thuyết gia và cựu chíến binh nói “Tôi quyết định tham gia kháng nghị vì luật ba Đặc khu kinh tế sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh quốc gia, và luật an ninh mạng sẽ tiêu diệt quyền tự do ngôn luận của người dân, tự do nói lên tiếng nói của mình. Điều này sẽ dẫn đến một quốc gia thiếu sự sáng tạo. Mọi thứ sẽ bị đẩy lùi về quá khứ, trong khi chúng ta cần tiến tới tương lai. ”

         Các cuộc biểu tình ở Việt Nam dẫn đến việc các hảng xưởng của Hàn Quốc ngưng hoạt động

Để đối phó với áp lực của công chúng, quốc hội và chính phủ cộng sản Việt Nam cho biết, họ sẽ trì hoãn việc thảo luận và phê duyệt dự luật về các khu kinh tế đặc biệt cho phiên họp tiếp theo của quốc hội, dự đoán vào tháng 10. An ninh mạng đã được phê chuẩn vào ngày 12 tháng 6 và luật sẽ có hiệu lực vào ngày 01 tháng 01 năm 2019. Bất chấp sự đàn áp của chính phủ, các cuộc biểu tình chống lại sự chấp thuận của luật An ninh mạng và kế hoạch của quốc hội tiếp tục lthảo luận Dự luật Đặc khu khu kinh tế trong tháng 10.

Mối quan tâm của dân chúng đối với dự luật thành lập các Đặc khu kinh tế tại ba Miền là sẽ ảnh hưởng đến chủ quyền của đất nước ở Biển Đông. Việt Nam và Trung Quốc có một lịch sử lâu dài về tranh chấp. Trung Quốc đã gửi quân đội của họ tấn công Việt Nam 22 lần thực tế có thể nhiều lần hơn – trong hàng nghìn năm qua, theo nhà sử học Đào Tiến Thi. Năm 1979, Trung Quốc đã gửi khoảng 60.000 binh sĩ xâm chiếm sáu tỉnh cực bắc của Việt Nam, giết chết hàng chục ngàn binh sĩ và thường dân Việt Nam và phá hủy toàn bộ cơ sở hạ tầng ở đó.

Năm 1988, Trung Quốc cũng đã xâm chiếm một số đảo và rạn san hô, được gọi là Quần đảo Trường Sa, do Việt Nam kiểm soát. Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã biến các rạn san hô thành các hòn đảo nhân tạo và trang bị hệ thống triển khai các tên lửa hiện đại và các thiết bị quân sự khác trong nỗ lực biến Biển Đông trở thành lảnh hải của riêng Trung quốc.

Để duy trì quyền lực, Đảng Cộng sản cầm quyền tại Việt Nam coi Trung Quốc là đồng minh chính trị gần nhất. Chính quyền cộng sản ở Hà Nội đã phản đối qua lời nói về những vi phạm của Trung Quốc thay vì thực hiện qua những hành động mạnh mẽ hơn, chẳng hạn như đưa vụ kiện ra tòa án quốc tế, như Philippines đã làm.

Hà Nội đã có một hệ thống đàn áp các cuộc biểu tình chống Trung Quốc các nhà hoạt động chống Trung Quốc, nhiều người trong số họ đã bị kết án nhiều năm tù, có thể trên 10 năm, trong những trường hợp có động cơ chính trị thúc đẩy.

Tuy nhiên, đàn áp chỉ có thể làm tăng số người bất mản với chính phủ – khi ngày càng nhiều người bình thường trở nên quan tâm đến chính trị, chính phủ Việt Nam cần thực hiện các cải cách chính trị quyết liệt để cho phép bầu cử tự do, và phải tôn trọng nhân quyền vì nó hoạt động để giải quyết sự bất mãn trong xã hội. Chính phủ nên xử dụng đối thoại, trong khi các tổ chức xã hội dân sự địa phương có thể hòa giải giữa những người biểu tình và chính phủ. Nếu các nhà lãnh đạo nhấn mạnh vào việc điều hành đất nước với chế độ một đảng và tiếp tục dựa vào bạo lực, những bất bình của người dân sẽ không được giải quyết và quốc gia có thể rơi vào cuộc đấu tranh nội bộ.

“Chính quyền cần phải quan tâm đến những gì mà người dân của mình quan tâm,” ông Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho biết.

( Nguồn: Waging Nonviolence / by Vu Quoc Ngu )