Nhật Bản sẽ sớm giúp Việt Nam khai thác khí đốt ở Biển Đông – Trung Quốc sẽ phản ứng như thế nào?

Ngày 11 tháng 08 năm 2018            —-

Hai công ty Nhật bản: Idemitsu Kosan và Teikoku Oil đã ký một thỏa thuận với công ty dầu khí quốc gia Việt Nam, PetroVietnam, vào ngày 31 tháng 07. Nhật sẽ giúp khai thác và bán khí đốt trong dự án Sao Vàng-Đại Nguyệt một hành động có khả năng gây ra sự giận dử của Trung Quốc.

“Sự phát triển của dự án là đáng kể, từ khi các hoạt động thăm dò và sản xuất đã chậm lại trong những năm gần đây do sự căng thẳng ở Biển Đông, cuộc đàn áp tham nhũng liên tục và giá dầu thô xuống thấp”, một giới chức của PetroVietnam nói với Reuters về thỏa thuận này.

Dự án Sao Vàng-Đại Nguyệt sẽ khai thác khí đốt tại Lô 05-1b & 05-1c ở Biển Đông. Bản đồ của ông Greg Poling, Giám đốc Asia Maritime Transparency Initiative tại Center for Strategic and International Studies, đã cho thấy “hầu hết (và có thể là tất cả) khu vực khí đốt” nằm trong cái gọi là đường chín gạch của Trung Quốc.

Các khối khí đốt nầy cũng nằm gần các dự án do công ty năng lượng Tây Ban Nha Repsol và công ty Rosneft của Nga thực hiện.

Đầu năm nay, công ty dầu khí PetroVietnam đã yêu cầu công ty Repsol ngừng dự án dầu ngoài khơi của mình ở khu vực gần đó, do áp lực của Trung Quốc. Điều đó xảy ra chỉ vài ngày sau khi một mỏ khí đốt lớn được phát hiện trong khu vực.

Một nguồn tin công nghiệp nói với BBC vào thời điểm đó, “ chính phủ Hà Nội nói với các nhà điều hành công ty Repsol, Trung Quốc đã đe dọa tấn công các căn cứ Việt Nam tại quần đảo Trường Sa nếu công việc khoan dầu không dừng lại ”.

Trong khi đó, công ty Rosneft của Nga đã cảnh báo áp lực của Trung Quốc, có thể làm suy yếu hoạt động khoan dầu của mình. Các 05-1b & 05-1c có phần gần với Việt Nam hơn so với dự án Repsol và Rosneft và không rõ, liệu Trung Quốc có chính thức phản đối hay không.

Việt Nam được cho là có trữ lượng dầu thô và khí đốt từ 3.3 billion đến 4.4 billion tấn trong vùng biển xung quanh. Công ty dầu khí PetroVietnam, hàng năm, sản xuất khoảng 22 triệu đến 33 triệu tấn dầu, theo tờ The Japan Times.

Cùng một nguồn tin lưu ý, từ năm 1986 đến năm 2009, công ty PetroVietnam chiếm 20% GDP của Việt Nam và 30% doanh thu của chính phủ

Nhưng hoạt động kinh doanh ngoài khơi của công ty dầu khí PetroVietnam ngày càng bị đe dọa bởi áp lực của Trung Quốc. Ông Bill Hayton đã viết trong cuốn sách tuyệt vời của ông, Biển Đông: Cuộc đấu tranh giành quyền làm chủ ở châu Á“ . Ngoại trừ ExxonMobil, mỗi công ty dầu mỏ phải lựa chọn giữa hoạt động ở Trung Quốc hoặc trong vùng biển được tuyên bố chủ quyền bởi một trong những quốc gia khác ”.

Trong khi, một số công ty nhỏ hơn, không có lợi ích ở Trung Quốc đã ở lại, các công ty đa quốc gia lớn hơn hầu hết đều phải đối mặt với áp lực của Trung Quốc.

Công ty ConocoPhillips đã bán cổ phần của mình từ năm 2008 đến năm 2012. Công ty Chevron Corp cũng đã bán cổ phần của mình trong các dự án khác nhau. Công ty BP cũng làm như vậy, mặc dù đó là một phần vì công ty cần tiền để bồi thường cho vụ tràn dầu ở vùng Vịnh.

Nếu dự án Sao Vàng-Đại Nguyệt thông suốt, nó sẽ là một tin tức rất tốt cho công ty PetroVietnam, vốn đã rơi vào thời điểm khó khăn ở cuối năm. Trong 7 tháng đầu năm nay, sản lượng dầu thô của Việt Nam đã giảm 11.3% so với một năm trước đó.

Một viên chức của công ty Petro Vietnam nói với Reuters, vận may giảm sút không chỉ do chiến thuật áp lực của Trung Quốc, đồng thời cũng do chiến dịch chống tham nhũng của Việt Nam và giá năng lượng sụt giảm trong vài năm qua.

Kế hoạch hiện tại là dự án Sao Vàng-Đại Nguyệt bắt đầu sản xuất khí đốt thương mại vào thời kỳ đệ tam tam cá nguyệt của năm 2020. Công ty Idemitsu Kosan sẽ sở hữu 43% dự án, tiếp theo là côg ty Reikoku, sẽ giữ khoảng 37% – và 20% còn lại sẽ chuyển sang PetroVietnam.

Việc các công ty Nhật Bản có lợi ích kinh tế ở Biển Đông, có thể có một lý do khác làm cho chính phủ Nhật gia tăng sự tham gia vào vùng biển tranh chấp.

Tháng trước, các báo cáo tin tức cho biết, Tokyo đang lên kế hoạch, vào cuối năm nay, sẻ gửi một trong những tàu khu trục trực thăng khổng lồ của mình đi qua Biển Đông và Ấn Độ Dương.

Kaga, là một tàu khu trục trực thăng hạng hai của Nhật Bản, sẽ rời Nhật Bản vào tháng 9 trong một chuyến đi kéo dài hai tháng, sẽ đến các điểm dừng ở Indonesia, Ấn Độ và Sri Lanka, theo một báo cáo của Reuters.

Vào năm ngoái, Con tàu khu trục trực thăng Izumo của Lực lượng Tự vệ Hàng hải Nhật Bản (JMSDF) cũng đã thực hiện một chuyến đi tương tự.

( Nguồn: The national Interest / by Zachary Keck )