Luận tội đã giải mã: Một cái nhìn về cách loại bỏ một tổng thống Hoa Kỳ

Ngày 28 tháng 02 năm 2019          —–

WASHINGTON  –    Các cuộc điều tra liên quan đến Tổng thống Donald Trump của Luật sư đặc biệt Robert Mueller và các nhà lập pháp Hoa Kỳ đã đưa ra khả năng Quốc hội có thể tìm cách loại ông Trump khỏi văn phòng, bằng cách xử dụng quy trình luận tội được nêu trong Hiến pháp.

Tòa nhà Quốc hội Hoa Kỳ được nhìn thấy trên đồi Capitol ở Washington, Hoa Kỳ, ngày 9 tháng 1 năm 2019. REUTERS / Jonathan Ernst / File Photo

Hiến pháp giao các vai trò khác nhau nhưng không kém phần quan trọng cho Hạ viện gồm 435 ghế và Thượng viện gồm 100 thành viên.

Hạ viện đóng vai trò là người tố cáo – bỏ phiếu về việc có nên đưa ra các cáo buộc cụ thể hay không – và Thượng viện sau đó tiến hành một phiên tòa với các thành viên Hạ viện đóng vai trò là công tố viên và các thượng nghị sĩ riêng lẻ làm bồi thẩm. Một cuộc bỏ phiếu đa số đơn giản là cần thiết trong Hạ viện để luận tội. Đa số hai phần ba được yêu cầu tại Thượng viện để kết án và loại bỏ một tổng thống.

Đảng Dân chủ hiện đang kiểm soát Hạ viện. Những người Cộng hòa của Trump kiểm soát Thượng viện.

Ông Mueller đang xem xét vai trò của Nga trong cuộc vận động tranh cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2016, liệu chiến dịch tranh cử của ông Trump có âm mưu với Moscow hay không và liệu Trump có tìm cách cản trở cuộc điều tra một cách bất hợp pháp hay không. Các cuộc điều tra riêng biệt đang được tiến hành tại Quốc hội, nơi đây cũng đã tổ chức các phiên điều trần, trong đó có một phiên điều trần vào ngày thứ Tư, cựu luật sư cá nhân của tổng thống Trump, ông Michael Cohen đã cáo buộc tổng thống về nhiều hành vi sai trái.

Tổng thống Trump đã phủ nhận thông đồng và cản trở luật pháp. Ông đã gọi cuộc điều tra của ông Mueller là “cuộc săn lùng phù thủy”. Nga cũng đã phủ nhận can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016.

Theo Hiến pháp, tổng thống, phó tổng thống và “tất cả các giới chức dân sự của Hoa Kỳ” có thể bị cách chức vì “tội phản quốc, hối lộ, hoặc các tội ác và khinh tội ” khác mà không cần phải cụ thể hơn.

Chỉ có hai tổng thống Hoa Kỳ đã từng bị luận tội: Andrew Johnson vào năm 1868 trong hậu quả hỗn loạn của Nội chiến Hoa Kỳ; và Bill Clinton năm 1998 về các vấn đề bao gồm mối quan hệ của ông với một White House intern Monica Lewinsky. Cả hai nội vụ, Hạ viện chấp thuận các cáo buộc chính thức, nhưng Thượng viện không kết án và loại bỏ.

Ủy ban Tư pháp Hạ viện năm 1974 đã bỏ phiếu đề nghị luận tội và buộc tội một tổng thống khác, Richard Nixon, về kế hoạch cản trở một cuộc điều tra trong vụ bê bối Watergate. Trước khi toàn bộ quốc hội có thể bỏ phiếu luận tội, ông Nixon trở thành tổng thống Hoa Kỳ duy nhất từ ​​chức.

Hiện tại có 235 đảng Dân chủ, 197 đảng Cộng hòa và ba ghế trống trong Hạ̣ Viện. Do đó, đa số đảng Dân chủ có thể bỏ phiếu để luận tội tổng thống Trump mà không cần bất kỳ phiếu bầu nào của đảng Cộng hòa. Năm 1998, khi đảng Cộng hòa kiểm soát Hạ viện, đã bỏ phiếu phần lớn theo đảng phái để luận tội ông Clinton, t̉huộc đảng Dân chủ.

Hiện tại, Thượng viện có 53 nghị sỉ đảng Cộng hòa, 45 nghị sỉ đảng Dân chủ và 2 nghi sỉ đảng Độc lập thường liên minh với đảng Dân chủ. Với việc kết án và loại bỏ một tổng thống cần 67 phiếu, điều đó có nghĩa là ít nhất có 20 đảng Cộng hòa sẽ phải bỏ phiếu chống lại tổng thống Trump, nếu tất cả các đảng Dân chủ và 2 nghị sỉ thuộc đảng độc lập thống nhất để loại ông Trump khỏi chức vụ.

Ủy ban Tư pháp Hạ viện có thể sẽ tổ chức các phiên điều trần về các cáo buộc tiềm tàng chống lại tổng thống Trump trước khi toàn bộ Hạ viện xem xét luận tội. Nếu các bài viết luận tội được Hạ viện chấp thuận, Chánh án Hoa Kỳ John Roberts sẽ chủ tọa phiên tòa tại Thượng viện, với các nhà lập pháp của Hạ viện được chọn làm công tố viên trình bày tội trạng tại Thượng viện trước khi các thượng nghị sĩ bỏ phiếu về việc có kết án hay không.

AI TRỞ THÀNH TỔNG THỐNG, NẾU TỔNG THỐNG TRUMP BỊ LOẠI BO ̉?

Một bản án của Thượng viện loại bỏ tổng thống Trump khỏi văn phòng sẽ tự động nâng Phó Tổng thống Mike Pence trở thành tổng thống, điền vào nhiệm kỳ của ôngTrump, kết thúc vào ngày 20 tháng 01 năm 2021.

Chính sách hiện tại của Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, được áp dụng lần đầu tiên vào năm 1973 và được tái khẳng định vào năm 2000, phản đối ý tưởng đưa ra cáo buộc hình sự đối với một tổng thống đang tại chức, kết luận rằng làm như vậy sẽ vi phạm sự phân chia quyền lực được quy định trong Hiến pháp cho 3 ngành của chính phủ: hành pháp, lập pháp và tư pháp.

Hiến pháp cho phép, một khi tổng thống bị bãi nhiệm, các cáo buộc hình sự riêng biệt có thể được theo đuổi tại tòa án có thể dẫn đến kết án và hình phạt có khả năng bao gồm cả tù tội.

( Nguồn: Reuters / By Richard Cowan & Reporting by Will Dunham)