Năm điều cần biết về Impeach tổng thống

Ngày 20 tháng 04 năm 2019            —–

Đảng Dân chủ tại Hạ viện – và với chiến dịch tranh cử năm 2020 –  đang cân nhắc có nên bắt đầu các thủ tục luận tội chống lại Tổng thống Trump hay không, sau một báo cáo từ cố vấn đặc biệt Robert S. Mueller III nói chi tiết về những nỗ lực của tổng thống Trump cản trở cuộc điều tra của ông Mueller.

US President Donald Trump   —   Image Credit: AP

Lập luận thực tiễn nhất chống lại nỗ lực luận tội là khó có thể thành công. Điều đó bởi vì quyết định loại bỏ tổng thống khỏi văn phòng sẽ được đưa ra bởi Thượng viện, hiện tại được kiểm soát bởi GOP của tổng thống Trump.

Nếu đảng Dân chủ chọn con đường theo đuổi luận tội, họ sẽ xử dụng một biện pháp khó xử dụng được xây dựng trong Hiến pháp như một công cụ khẩn cấp. Chỉ có hai tổng thống Hoa Kỳ đã từng bị luận tội. Dưới đây là năm điều cần biết về phương cách hoạt động của quá trình luận tội.

1. Những loại tội phạm kích hoạt tố tụng luận tội?

[Không có danh sách khó và nhanh. Nhà quyết định.] Hiến pháp nói rằng các tổng thống, phó tổng thống và các giới chức liên bang khác có thể bị buộc tội vì tội phản bội, hối lộ, hoặc các tội ác và tội nhẹ khác.

Nhưng tội phạm và tội ác cấp cao là gì? Trong quá khứ, Hạ viện – nơi bắt đầu các thủ tục luận tội – đã định nghĩa những điều khoản đó có nghĩa là một điều gì đó rộng lớn hơn không chỉ là tội ác của liên bang.

Hạ viện cũng đã luận tội các tổng thống về hành vi phá hoại hệ thống hiến pháp hoặc điều đó mang lại sự xấu hổ cho văn phòng tổng thống, bất kể hành vi đó có phải là tội phạm hay không.

Ví dụ: Tổng thống Andrew Johnson, người là tổng thống đầu tiên bị luận tội, bị buộc tội sa thải một trong những thành viên Nội các của mình – bất chấp luật pháp cho biết ông cần sự chấp thuận của Thượng viện. Ông cũng bị buộc tội, về bản chất, xúc phạm Quốc hội. Một bài báo luận tội đã buộc tội Johnson về những vụ quấy rối tai tiếng, về các nhà lập pháp, đã tạo ra một tiếng nói lớn.

2. Luận tội làm việc như thế nào?

Hạ viện sẽ bỏ phiếu cho các điều khoản luận tội, đó là những tuyên bố cá nhân về hành vi phạm tội. Tất cả chỉ cần một đa số đơn giản. Nếu bất kỳ ai trong số họ vượt qua, tổng thống đã bị buộc tội – một cái gì đó giống như bị truy tố trong một thủ tục pháp lý.

Tiếp theo, vụ kiện tổng thống sẽ chuyển đến Thượng viện hoạt động như một bồi thẩm đoàn 100 thành viên. Hạ viện chỉ định những người xử lý, hành động như những công tố viên, xét xử vụ kiện loại bỏ tổng thống. Chánh án của Hoa Kỳ sẻ chủ trì các thủ tục tố tụng nếu tổng thống đang bị xét xử.

Kết án một tổng thống đòi hỏi phải có sự đồng ý của hai phần ba tổng số thượng nghị sĩ của thượng viện. Nếu điều đó xảy ra, tổng thống sẽ tự động bị loại khỏi văn phòng.

3. Điều đó đã từng xảy ra chưa?

Điều nầy không xảy đến cho tổng thống Johnson, ông là tổng thống đầu tiên bị luận tội, đã thoát khỏi sự kết án bằng một phiếu bầu năm 1868. Tổng thống Bill Clinton là người thứ hai: Hạ viện đã đưa ra các thủ tục luận tội chống lại ông năm 1998, cáo buộc khai man và cản trở một cuộc điều tra. Thượng viện tha bổng cho ông  qua một số phiếu bầu dưới hai phần ba.

Tổng thống Richard M. Nixon đã từ chức năm 1974 trước khi toàn bộ Hạ viện có thể bỏ phiếu về các cáo buộc luận tội chống lại ông.

Ngoài các trường hợp liên quan đến tổng thống, luận tội là một công cụ hiếm khi được xử dụng trong lịch sử Hoa Kỳ. Kể từ năm 1789, chỉ có 8 giới chức liên bang đã bị Thượng viện kết án và bị cách chức. Tất cả 8 người là thẩm phán liên bang.

Danh sách đó bao gồm một thành viên hiện tại của Quốc hội: Dân biểu Alcee L. Hastings (D-Fla.), Một cựu thẩm phán liên bang đã bị Thượng viện kết án tống tiền hối lộ trong một vụ án trước đây. Bốn năm, sau khi ông Hastings bị cách chức thẩm phán, ông được bầu vào Quốc hội.

4. Việc luận tội mất bao lâu?

Trong trường hợp của Nixon, 9 tháng trôi qua giữa lúc bắt đầu cuộc điều tra luận tội của Ủy ban Tư pháp Hạ viện vào tháng 10 năm 1973 và ủy ban của Hội đồng phê chuẩn giải quyết luận tội đầu tiên, Nixon đã từ chức vào đầu tháng 8 năm 1974

Trong trường hợp của tổng thống Clinton, Hạ viện di chuyển nhanh hơn nhiều. Vào tháng 9 năm 1998, Hạ viện đã nhận được một báo cáo từ cố vấn độc lập Kenneth W. Starr đề nghị luận tội chống lại ông Clinton. Hạ viện đã bỏ phiếu luận tội ông Clinton vào tháng 12 năm 1998 và Thượng viện đã tha bổng ông vào tháng 2 năm 1999.

5. Những bài học mà đảng Dân chủ có thể rút ra từ các cuộc điều tra luận tội của Nixon và Clinton?

Cuộc điều tra của Nixon dường như củng cố một lập luận của Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren (D-Mass.), nếu đảng Dân chủ cho rằng tổng thống Trump đáng bị luận tội, họ nên thử.

Sự ủng hộ của công chúng đối với việc loại bỏ tổng thống Nixon, ở mức thấp khi bắt đầu cuộc điều tra nhưng đã tăng dần khi người thăm dò phát hiện ra bằng chứng mới về sự lạm quyền của ông ta. Sự từ chức của ông Nixon đã mang lại một làn sóng nổi dậy công khai với tham nhũng ở Washington – và một sự thúc đẩy chính trị to lớn cho đảng Dân chủ. Cuộc bầu cử năm 1974 đã quét qua một làn sóng các nhà lập pháp ‘Watergate Baby’, đã mang lại cho đảng Dân chủ những lợi thế to lớn trong Hạ viện và Thượng viện.

Tuy nhiên, sự luận tội Tổng thống Clinton cũng không mang lại thành công cho đảng đối lập.

Trong cuộc bầu cử được tổ chức giữa cuộc điều tra luận tội của tổng thống Nixon, đảng Cộng hòa đã bị buộc tội lừa dối và mất ghế trong Hạ viện. Speaker Newt Gingrich (R-Ga.), người đứng đầu Hạ viện cũng đã bị cáo buộc và phải từ chức sau khi bất ổn trong bầu cử caucus của mình.

Tuy nhiên, cả hai trường hợp này đều không phải là một trường hợp nghiên cứu tốt, hữu ích cho ngày hôm nay của đảng Dân chủ – vì cả ông Clinton và ông Nixon đều ở trong nhiệm kỳ thứ hai của họ

Tổng thốngTrump đang ở trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, điều đó đã khiến một số đảng Dân chủ kết luận, họ nên tập trung nhiều hơn vào việc đánh bại tổng thống Trump vào năm 2020 hơn là luận tội ông trước đó.

( Nguồn: By David Fahrenthold )