Việt Nam và EU ký ‘hiệp định thương mại tự do’

Ngày 30 tháng 06 năm 2019           —-

Liên minh châu Âu và Việt Nam hôm Chủ nhật đã ký một thỏa thuận thương mại tự do được chờ đợi từ lâu, sẽ cắt giảm thuế đối với hầu hết tất cả hàng hóa, một thỏa thuận đẩy lùi làn sóng bảo hộ toàn cầu đang gia tăng và được Brussels gọi là một “cột mốc”.

Việc ký kết diễn ra trong bối cảnh bất ổn thương mại trên toàn thế giới, với cuộc đàm phán thuế quan giửa   Mỹ-Trung kéo dài và lối ra sắp tới của Anh khỏi Liên minh Châu Âu tạo ra một đám mây đen trên sự tăng trưởng toàn cầu.

European Commissioner for Trade Cecilia Malmstrom (left), Romania's Minister of Business Environment, Trade and Entrepreneurship Stefan Radu Oprea (centre) and Vietnam's Minister of Industry and Trade Tran Tuan Anh sign the trade agreement in Hanoi

Ủy viên Thương mại Châu Âu, Cecilia Malmstrom (trái), Bộ trưởng Bộ Môi trường Kinh doanh, Thương mại và Doanh nhân Rumani Stefan Radu Oprea (giữa) và Bộ trưởng Bộ Công thương Việt Nam Trần TuấnAnh ký hiệp định thương mại tại Hà Nội (Photo AFP / Tiên Tuan)

Trải qua sau nhiều năm đàm phán khó khăn bị hủy hoại bởi hồ sơ nhân quyền của Việt Nam.

Ủy viên thương mại EU, bà Cecilia Malmstrom gọi thỏa thuận này là “một cột mốc quan trọng” và là bước quan trọng để hợp tác tốt hơn với các nền kinh tế Đông Nam Á.

” Đây là thỏa thuận thương mại đầy tham vọng nhất mà EU đã ký kết với một quốc gia đang phát triển “, bà Malmstrom nói với các phóng viên sau khi thỏa thuận mở một kỷ nguyên mới được ký kết tại Hà Nội vào ngày Chủ nhật trước hàng chục nhà đàm phán và nhà ngoại giao.

Hiệp định thương mại tự do EU-Việt Nam cuối cùng sẽ chứng kiến ​​thuế quan giảm đối với 99% hàng nhập khẩu của châu Âu từ Việt Nam.

Được coi là một thỏa thuận thế hệ tiếp theo, nó cũng bao gồm các quy tắc về quyền lao động và bảo vệ sở hữu trí tuệ và môi trường.

“Chúng tôi muốn đảm bảo rằng thương mại của EU trong khu vực này có tác động tích cực, có các tiêu chuẩn cao. Nó gửi một tín hiệu rất mạnh mẽ nói rằng chúng tôi tin vào thương mại ” bà Malmstrom nói với AFP.

Thỏa thuận sẽ có hiệu lực chỉ khi nó được phê chuẩn, có thể đến cuối năm nay nếu được các Nhà Lập pháp của cả hai bên chấp thuận.

Đây là Hiệp định thương mại tự do thứ hai của EU với một quốc gia Đông Nam Á sau khi Singapore ký thỏa thuận với khối EU trong năm ngoái.

Hiệp định thương mại tự do nầy đi tiếp theo một thỏa thuận ký vào ngày thứ Sáu giữa khối thương mại EU và Nam Mỹ Mercosur sẽ liên kết 800 triệu người trong đó sẽ là một trong những hiệp định thương mại lớn nhất thế giới.

Các cuộc đàm phán thương mại tự do giữa Việt Nam và EU đã khởi động 7 năm trước, và EU đã không thành công vì không gây đủ áp lực cho Việt Nam để cải thiện hồ sơ nhân quyền như mong muốn.

Nhà nước cộng sản độc đảng thường xuyên bỏ tù các nhà hoạt động và năm ngoái đã thông qua dự luật an ninh mạng hạn chế mà các nhà phê bình, nói là nhằm mục đích im lặng những người bất đồng chính kiến ​​trực tuyến.

Bà Malmstrom cho biết, các vấn đề về nhân quyền đã được nêu ra trong suốt các cuộc đàm phán và hiệp định thương mại, sẽ cho phép EU “tham gia thay vì cô lập” Việt Nam về quyền con người.

“Tôi không nghĩ, thỏa thuận thương mại này sẽ giải quyết những mối quan tâm của chúng ta, nhưng nó tạo ra một cách để nói chuyện cởi mở và thẳng thắn về nhân quyền ” bà nói với AFP sau khi ký kết.

EU đang thúc đẩy thương mại tốt hơn với các nền kinh tế Đông Nam Á, những người mà chính họ đang tìm kiếm các thỏa thuận đa phương, đặc biệt là khi Hoa Kỳ đã rút ra khỏi các thỏa thuận như vậy dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Tổng thống Mỹ rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đang phát triển ngay sau khi nhậm chức, báo hiệu sự ưu tiên bảo hộ của Washington đối với các thỏa thuận song phương.

TPP sau đó đã được tái sinh thành Thỏa thuận toàn diện và tiến bộ cho quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương, một phiên bản rút gọn của hiệp ước ban đầu mà không bao gồm nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Việt Nam đã được thiết lập để đạt được rất nhiều từ thỏa thuận đó, và đã tán tỉnh các đối tác thương mại khác để làm dịu sự chống đối.

” Việt Nam đã tìm cách đẩy nhanh các cuộc đàm phán … trong trường hợp này với EU, rõ ràng là một cách đa dạng hóa thương mại của họ ” ông Stephen Schwartz, Trưởng phòng xếp hạng chủ quyền châu Á Thái Bình Dương tại Fitch Ratings, nói với AFP từ Hồng Kong.

Nền kinh tế dẫn đầu về xuất khẩu của Việt Nam phần lớn được thúc đẩy bởi thương mại tự do, và việc tiếp cận mở vào thị trường châu Âu dự kiến ​​sẽ thúc đẩy việc giao hàng chính của nó cho khối, cụ thể là dệt may, giày dép, điện thoại thông minh và các bộ phận máy tính.

Các nước châu Âu cũng háo hức tham gia vào thị trường 95 triệu dân của Việt Nam và tầng lớp tiêu dùng nhanh như nấm.

Những lợi thế mà chúng ta có thể nhận được từ FTA (Free Trade Agreement) sẽ mang lại những đóng góp to lớn cho xuất khẩu và nhập khẩu của Việt Nam, Bộ trưởng Thương mại Việt Nam Trần Tuấn Anh cho biết hôm Chủ nhật.

Việt Nam đã chứng kiến ​​một số lợi ích ngắn hạn từ thương mại Mỹ-Trung đàm phán, khi một số công ty chuyển từ Trung Quốc sang thị trường lao động giá rẻ, thuế quan thấp hơn.

Nhưng các nhà phân tích cảnh báo rằng một Trung Quốc hoặc Mỹ yếu hơn cuối cùng có thể làm các nền kinh tế như Việt Nam chủ yếu dựa vào xuất khẩu sang hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Với việc xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ tăng vọt trong bối cảnh thương mại, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuần trước đã đe dọa sẽ áp thuế lên trung tâm sản xuất, gọi đó là “kẻ lạm dụng tồi tệ nhất của mọi người”.

( Nguồn: AFP / by Jenny VAUGHAN )