Mỹ tìm cách đổi mới Hiệp ước an ninh đảo Thái Bình Dương để phá vỡ âm mưu Trung Quốc

Ngày 05 tháng 08 năm 2019            —–

SYDNEY, AUSTRALIA  –   Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo cho biết hôm thứ Hai đã bắt đầu cuộc hợp với ba quốc đảo Thái Bình Dương, để gia hạn một thỏa thuận an ninh quốc gia sẽ giúp Washington chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc ngày càng tăng trong khu vực biển Đông.

Liên bang Micronesia bao gồm tiểu bang Yap, tiểu bang Chuuk, tiểu bang Pohnpei và tiểu bang Kosrae.

a group of people in a room: U.S. Secretary of State Pompeo, Federated States of Micronesia President Panuelo, Marshall Islands President Heine and Palau's Vice President Oilouch hold a news conference in Kolonia, Micronesia
Ngoại trưởng Hoa Kỳ: Mike Pompeo (Left) – Chủ tịch Liên bang Micronesia: David Panuelo – Tổng thống Hilda Heine của Quần đảo Marshall và Phó Tổng thống Raynold Oilouch của quần đảo Palau  tổ chức một cuộc họp báo sau cuộc họp của họ tại Kolonia, Liên bang Micronesia ngày 5 tháng 8 năm 2019. REUTERS / Jonathan Ernst

Theo các điều khoản của thỏa thuận, được gọi là ”Hiệp hội Compact of Free Association” , quân đội Hoa Kỳ có quyền truy cập vào không phận và lãnh hải của Liên bang Micronesia, Quần đảo Marshall và quần đảo Palau. Đổi lại, các đảo nhỏ nhận được sự hỗ trợ tài chính từ Mỹ.

“Hôm nay, tôi ở đây để xác nhận, Hoa Kỳ sẽ giúp bạn bảo vệ chủ quyền, an ninh, quyền sống tự do và hòa bình của bạn”, ông Pompeo nói với các phóng viên ở tiểu bang Pohnpei, một trong bốn thành viên của Liên bang Micronesia.

“Tôi vui mừng thông báo, Hoa Kỳ đã bắt đầu các cuộc đàm phán về việc mở rộng các hợp đồng của chúng tôi ….  duy trì nền dân chủ trước những nỗ lực của Trung Quốc để vẽ lại bản đồ Thái Bình Dương “.

Ông Pompeo, là Ngoại trưởng Hoa Kỳ đầu tiên đến thăm liên bang Micronesia, đã phát biểu sau khi gặp các nhà lãnh đạo của Liên bang Micronesia, Quần đảo Marshall và quần đảo Palau.

Ba quốc gia nhỏ bé ở Thái Bình Dương đã đạt được ý nghĩa chiến lược lớn hơn trong những năm gần đây do sự thúc đẩy của Trung Quốc vào khu vực. Trong chuyến thăm Sydney vào Chủ nhật, Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Mark Esper đã mô tả các hành động của Trung Quốc là “hung hăng” và “gây bất ổn”.

Đặt nền móng cho các cuộc đàm phán, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hồi tháng 5 đã tổ chức các nhà lãnh đạo của Liên bang Micronesia, Quần đảo Marshall và quần đảo Palau – một chuyến thăm cấp nhà nước hiếm hoi cho các quốc gia nhỏ như vậy.

Thỏa thuận này sẽ hết hạn vào năm 2024 và bất kỳ sai sót nào cũng có thể tạo ra một cơ hội tiềm năng cho Trung Quốc.

Ông Jonathan Pryke, giám đốc chương trình Quần đảo Thái Bình Dương tại Viện Lowy, một cơ quan cố vấn của Sydney cho biết: ” Liên bang Micronesia là một phần của chuỗi đảo thứ hai mà Trung Quốc coi là mục tiêu cho tham vọng chiến lược của họ. Mối quan hệ là một vấn đề quan trọng, nhưng Trung Quốc đang gia tăng sự theo đuổi khu vực này .”

Trung Quốc, trong thập kỷ qua, đã trở thành người cho vay song phương lớn nhất trong khu vực, mặc dù các đồng minh của Hoa Kỳ bao gồm Nhật Bản, Úc và New Zealand đã kiềm chế – và trong một số trường hợp gần đây đã tăng lên – các chương trình viện trợ đáng kể của họ cho các nền kinh tế đảo Thái Bình Dương.

Phân tích của Reuters về các tài liệu ngân sách cho thấy, hầu hết các khoản vay ưu đãi của Trung Quốc đã chảy vào các nền kinh tế đảo Thái Bình Dương mà họ có quan hệ ngoại giao mạnh mẽ, bao gồm Fiji, Papua New Guinea, Tonga, Samoa và Vanuatu.

Các quốc gia đã giữ lại mối quan hệ với Đài Loan – như Palau, Kiribati và Quần đảo Solomon – đã hạn chế đầu tư của Trung Quốc.

( Nguồn: Reuters / by Colin Packham và Jonathan Barrett & Editing by Simon Cameron-Moore)