Tàu Trung Quốc rời khỏi Việt Nam qua bế tắc tranh chấp ở Biển Đông

Ngày 07 tháng 08 năm 2019            —–

VIETNAM  –   Một tàu khảo sát của Trung Quốc ở trong tình trạng căng thẳng kéo dài một tháng với các tàu Việt Nam, đã rời khỏi Vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam (EEZ), một cơ quan cố vấn có trụ sở tại Washington cho biết hôm thứ Tư.

Người biểu tình chống Trung Quốc cầm bảng hiệu và biểu ngữ, yêu cầu chính phủ Việt Nam đệ đơn kiện lên tòa án quốc tế chống Trung Quốc, trong một cuộc biểu tình trước đại sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội, Việt Nam ngày 6 tháng 8 năm 2019. (Ảnh: Reuters)

Kể từ đầu tháng 7, tàu Việt Nam đã theo dõi chặt chẽ các tàu Trung Quốc hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế của Đông Nam Á, đây là cuộc đối đầu mới nhất ở vùng biển được cho là điểm nóng tiềm năng trên thế giới, trong khi Hoa Kỳ thách thức các yêu sách hàng hải của Trung Quốc.

” Dữ liệu theo dõi tàu cho thấy, tàu khảo sát của Trung Quốc đã rời khỏi vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, nhưng ít nhất hai tàu hộ tống bờ biển của họ vẫn ở trong khu vực khảo sát ” ông Devin Thorne, nhà phân tích cao cấp tại Center for Advanced Defense Studies (C4ADS) nói với Reuters, trích dẫn dữ liệu từ công ty phân tích hàng hải Windward.

“Các tàu Việt Nam đã theo đuổi tàu khảo sát Haiyang Dizhi 8 khi nó quay trở lại Fiery Cross Reef và hiện tại dường như đang lảng vảng ngay bên ngoài vùng EEZ của Việt Nam ” ông Devin Thorne nói thêm.

Fiery Cross Reef là một hòn đảo nhân tạo, do Trung Quốc kiểm soát, được xây dựng trên một rạn san hô ở Biển Đông đang tranh chấp, mà Việt Nam và Philippines cũng đã cạnh tranh chủ quyền vùng biển san hô nầy.

” Không rõ vào cuối ngày thứ Tư, tàu khảo sát Haiyang Dizhi 8 của Trung Quốc có kế hoạch quay trở lại Vùng Đặc quyền kinh tế của Việt Nam hay không? ông Thorne nói.

Theo dữ liệu của Windward, tàu khảo sát, được điều hành bởi Cơ quan Khảo sát Địa chất Trung Quốc, đã tiến hành khảo sát địa chấn các khối dầu ngoài khơi của Việt Nam.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ, Mike Pompeo đã chỉ trích “sự ép buộc” của Trung Quốc tại Biển Đông đang tranh chấp, trong khi nhà ngoại giao hàng đầu của Bắc Kinh, ông Wang Yi  cho biết tuần trước, các vấn đề hàng hải liên quan đến Việt Nam không nên can thiệp vào quan hệ hai chiều.

Sự bế tắc ngoài khơi đã khơi dậy tâm lý chống Trung Quốc tại Việt Nam, nơi những căng thẳng trước đây giữa Bắc Kinh và Hà Nội về vùng biển tranh chấp đã bùng nổ và các cuộc biểu tình đẩm máu chết người. Một nhóm ngư dân Việt Nam đã kêu gọi chính phủ thực hiện các biện pháp mạnh mẽ hơn để loại bỏ các con tàu và nói rằng họ đang làm gián đoạn các hoạt động đánh bắt cá.

Một cảnh sát viên Việt Nam (L) tiếp cận những người biểu tình chống Trung Quốc khi họ cầm biểu ngử trong một cuộc biểu tình trước đại sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội, Việt Nam ngày 6 tháng 8 năm 2019. (Ảnh: Reuters)

Vào ngày thứ ba, cảnh sát Việt Nam đã giải tán một cuộc biểu tình ngắn bên ngoài Tòa đại sứ Trung Quốc tại Hà Nội, chống lại hoạt động của tàu khảo sát và tàu hộ tống của TQ.

Cũng trong ngày thứ Ba, Philippines cũng bị lôi kéo vào các tranh chấp trên biển với Bắc Kinh, cho biết Tổng thống Rodrigo Duterte sẽ gặp đối tác Trung Quốc Tập Cận Bình sớm, để thảo luận về một vụ kiện trọng tài năm 2016 về Biển Đông.

Phán quyết đó trong luật pháp quốc tế đã ”vô hiệu hóa yêu sách của Trung Quốc”, dựa trên cái gọi là “đường chín đoạn”, đối với chủ quyền lịch sử qua hầu hết các tuyến đường thủy bận rộn và giàu tài nguyên.

(  Nguồn: Reuters / by James Pearson; Editing by Stephen Powell )