Người tị nạn Việt Nam bị kết án và bị trục xuất sau 30 năm ở Hồng Kông

Ngày 04 tháng 05 năm 2020              ——

Ba thập kỷ sau khi ông Võ Văn Hùng đến bờ biển Hồng Kông khi còn là một người tị nạn trẻ em, ông Hùng đang chiến đấu với nỗ lực bị trục xuất về Việt Nam khi ông đã kết thúc một án tù lâu dài – vì tội giết người.

Cuộc di cư “thuyền nhân” của Việt Nam cách đây nhiều năm, ông Hùng, hiện tại 41 tuổi, là một trong số ít những người tị nạn còn lại mà số phận vẫn chưa quyết định. Và cuộc chiến chống trục xuất của ông đã nói lên một chương hồi ký nghiệt ngã trong lịch sử gần đây của Hồng Kông.

A letter written to the public by Vo Van Hung (AFP Photo/Anthony WALLACE)

©    Một bức thư được viết cho công chúng bởi Võ Văn Hùng (Ảnh AFP / Anthony WALLACE)

Kể từ khi đến Hồng Kông với tư cách là một người tị nạn 12 tuổi, không có người đi cùng vào năm 1991, ông Hùng đã dành cả cuộc đời của mình sau hàng rào dây thép gai và là ngục tù sau đó.

Đầu tiên ông Hùng bị giam trong một trại tị nạn bạo lực khét tiếng, nơi hàng chục ngàn người Việt Nam được tập trung, thường là trong nhiều năm, cho đến khi các trường hợp của họ được quyết định – hầu hết, cuối cùng là tị nạn ở các quốc gia khác.

Ông Hùng sớm kết thúc thời gian tù tội – trong 22 năm – sau khi  bị kết án là một thiếu niên giết một tù nhân trong trại tị nạn qua một cuộc cãi vã.

Kể từ khi hoàn thành bản án tù cách 4 năm trước đây, ông đã bị tạm giam tại một trung tâm nhập cư đang chờ trục xuất, một động thái mà anh ta đang đấu tranh tại tòa án để không bị trả về Việt Nam.

” Nếu họ đưa tôi trở về Việt Nam, tôi thà bị nhốt ở đây đến hết cuộc đời, Tôi không có gia đình và bạn bè ở Việt Nam ” ông nói với AFP đằng sau một hàng rào bằng mica ngăn cách các tù nhân và du khách.

– Chuyến đi vượt biển nguy hiểm

Trong những năm sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc, có khoảng 200.000 người Việt Nam đã đến Hồng Kông để thoát khỏi cảnh nghèo đói và đàn áp bởi những người cộng sản chiến thắng.

Hầu hết người tị nạn đã thực hiện các chuyến đi nguy hiểm tuyệt vọng trên Biển Đông trên những chiếc thuyền ọp ẹp và đầy người chen chút.

Vào thời điểm năm 2000, các trại tị nạn cuối cùng bị đóng cửa, có khoảng 144.000 người Việt Nam đã được tái định cư ở các nước thứ ba và 58.000 người đã được hồi hương và chỉ có 1.400 người được phép hòa nhập tại địa phương.

Các tù nhân vẫn còn một cái gì đó của một khu vực màu xám.

Năm 2003, chính quyền thành phố Hồng kong cho biết có 15 tù nhân Việt Nam đủ điều kiện ở lại Hồng Kông sau khi hoàn thành bản án, trong khi có 18 người khác sẽ bị trục xuất.

Ông Hùng, hiện tại nói tiếng Quảng Đông tốt hơn tiếng Việt, không bao giờ được ai nói về tình trạng tị nạn của mình như thế nào. Vì vậy, khi ông ra khỏi tù năm 2016, ông dự kiến ​​sẽ là một người đàn ông tự do.

Ông Hùng bị còng tay khi bước ra khỏi cổng nhà tù.

Ông Hùng nhớ lại ” Một số nhân viên nhập cư đang chờ ở đó còng tay tôi và nói tôi sẽ bị đưa đến trại tạm giam “.

Hai năm trước, ông đã khiếu nại để có một bản đánh giá tư pháp chống lại quyết định ban đầu của Bộ di trú trục xuất ông.

Một phiên điều trần nhập cư thứ hai sắp xảy ra nhưng đã bị trì hoãn bởi sự đóng cửa của tòa án trong vụ dịch coronavirus.

Chính phủ Hồng Kông từ chối bình luận về trường hợp của ̣ông Hùng.

Cục An ninh cho biết, hiện có 18 công dân Việt Nam bị coi là không đủ điều kiện tái định cư địa phương vì nhiều lý do bao gồm cả những người đang ở tù.

Ông Hùng lập luận, ông có thể bị bức hại qua chính trị nếu ông hồi hương vì cha ruột của ông ta là một người lính miền Nam trốn ra nước ngoài và để ông ở lại chăm sóc cha mẹ nuôi, sau đó ông đi vượt biên một mình đến Hồng Kông.

Ông Hùng cũng lo sợ bị truy tố lần thứ hai vì tội giết người trong trại tị nạn.

Khi được hỏi về sự giết chóc đó, ông trả lời: ” Tôi chắc chắn hối hận. Tôi không biết cách cư xử đúng đắn. Bạo lực là cách duy nhất của tôi để bảo vệ bản thân và người khác “.

Một nơi Bạo loạn và hiếp dâm –

Trại tị nạn – trên một mũi đất xa xôi gọi là “Whitehead” – là một nơi bất ổn, với bạo lực và cưỡng hiếp phổ biến.

” Mọi người đã chiến đấu cho tất cả trong mọi lúc ” ông Hùng nhớ lại.

Các cuộc đình công và bạo loạn nổ ra vào năm 1994 và 1996 chỉ chấm dứt khi Hồng Kông – lúc đó do Anh cai trị – đã gửi cảnh sát với hơi cay qua trực thăng và xe bọc thép.

Những người ủng hộ ông Hùng nói, ông đã sửa đổi tính tình trong nhà tù,  chịu khó học hỏi như giữ sổ sách, làm tóc và may vá.

Trong trại giam di trú, ông Hùng nói, ông đã dành thời gian xử dụng tiếng Quảng Đông của mình để giúp những người tị nạn điền vào giấy tờ.

Ông Vũ Văn Lao, một người từng bị kết án và là người tị nạn Việt Nam trước đây, là bạn của ông Hùng trong gần hai thập kỷ kể từ khi họ gặp nhau trong tù.

” ông Hùng đã lớn lên trong tù và đã học được cách cư xử người với người. Tại sao ông ta không thể có một cơ hội? ” ông Vũ Văn Lao nói với AFP.

Ông Vũ văn Lao được trao cho cơ hội được định cư tại Hồng Kông sau khi bị kết án và trở thành công nhân xây dựng.

Khi được hỏi trục xuất có ý nghĩa gì với ông Hùng, ông Vũ trả lời: ” Đó sẽ là một bản án tù chung thân khác cho ông Hùng”.

( Nguồn: AFP / by Su Xinqi )