Việt Nam tuyên án hai anh em tử hình qua đụng độ tranh giành đất đai đẫm máu

Ngày 14 tháng 09 năm 2020              ——

HÀ NỘI  –     Một tòa án Việt Nam đã kết án tử hình hai anh em và án tù hoặc quản chế cho 27 người khác vào hôm thứ Hai, vì vai trò của họ trong vụ giết ba cảnh sát cấp cao trong một cuộc xung đột về quyền đất đai, bộ an ninh và một luật sư nói.

Lê Đình Công và Lê Đình Chức bị buộc tội giết người và chống lại cơ quan pháp luật trước phiên tòa được bảo vệ chặt chẽ và 27 bị cáo khác nhận các hình phạt từ quản chế đến 16 năm hoặc tù chung thân.

Farmers of Dong Tam village stand between police during court verdict in Hanoi

©     Việt Nam tuyên án hai anh em tử hình vì đụng độ tranh giành đất đẫm máu. Nông dân thôn Đồng Tâm đứng giữa cảnh sát khi bị tuyên án ở Hà Nội

Cha của hai anh em, ông Lê Đình Kình, 83 tuổi, đã bị cảnh sát bắn chết trong cuộc đụng độ hồi tháng Giêng tại Đồng Tâm, một cộng đồng trồng lúa nhỏ cạnh căn cứ không quân quân sự, nơi chính quyền cố gắng xây một bức tường mà dân làng cho là đã lấn chiếm vùng đất của họ.

Cuộc tranh chấp bắt đầu như thế nào?

Tranh chấp bắt đầu cách đây khoảng 3 năm khi quân đội Việt Nam bắt đầu làm việc tại một sân bay ở Miếu Môn.

Người dân phàn nàn, khoảng 50 ha (124 mẫu Anh) đất của họ đã bị chiếm dụng một cách bất công và giao cho Tập đoàn Viettel, công ty truyền thông quân đội của Việt Nam.

Le Dinh Kinh, a former government official, became a vocal opponent of the land grab
©    Lê Đình Kình, một cựu quan chức chính phủ, trở thành người phản đối việc chiếm đất

Biểu tình lần đầu tiên xảy ra ở Đồng Tâm vào năm 2017

Tất cả đất đai ở Việt Nam đều thuộc quyền sở hữu của nhà nước CSVN, vì vậy về mặt kỹ thuật chính phủ có thể xử dụng những gì họ muốn cho mục đích quân sự hoặc dân sự. Nhưng người dân địa phương phản đối vì họ đã không được đền bù thỏa đáng cho phần đất bị thu giữ, và chống lại nỗ lực chiếm đoạt nó.

Vụ tranh chấp lần đầu tiên được dư luận chú ý vào năm 2017, khi 4 người bị bắt vì tội “gây rối trật tự công cộng” trong các cuộc biểu tình phản đối việc thu hồi đất.

Dân làng đã trả đũa bằng cách giam giữ 38 quan chức, bao gồm cả cảnh sát, bên trong một ngôi nhà cộng đồng trong khoảng một tuần. Cuối cùng họ đã được thả sau khi chính quyền đồng ý một số nhượng bộ.

Protests first came to a head in Dong Tam in 2017

©     Biểu tình lần đầu tiên xảy ra ở Đồng Tâm vào năm 2017

Tranh chấp đất đai là một vấn đề tồn tại từ lâu ở Việt Nam, nơi mà hàng loạt người có quyền xây dựng hợp pháp trên đất, phần lớn là quyền sở hữu của nhà nước, thường có thể lan tỏa ra các cuộc biểu tình chống đối.

Vụ tranh chấp Đồng Tâm vẫn chưa được giải quyết. Mọi chuyện trở nên gay gắt vào ngày 8 tháng 1, khi cảnh sát bắn chết ông Kinh, một quan chức địa phương trong làng đã nghỉ hưu. Dân làng cho biết cảnh sát đã đột kích vào làng và giết chết ông Kinh trong phòng ngủ của ông ta.

Bộ Công an Việt Nam cho biết, ba cảnh sát đã bị dân làng thiêu chết, có trang bị lựu đạn, bom xăng, dao và gạch trong một cuộc tấn công được lên kế hoạch trước.

Một tuyên bố của Bộ sau khi tuyên án cho biết, hành vi của các bị cáo là “cực kỳ nguy hiểm cho xã hội và vi phạm nghiêm trọng các hoạt động hợp pháp của nhà nước”.

Luật sư Hà Huy Sơn nói với Reuters, trong hai người bị án tử hình, ông Lê Đình Chúc đã nhận tội nhưng ông Lê Đình Công phủ nhận tội danh và sẽ kháng cáo.

” Vụ án vẫn còn một số vấn đề chưa được giải quyết, bao gồm cả việc các cảnh sát bị giết chính xác như thế nào” luật sư Sơn nói thêm.

Ông Phil Robertson, Phó giám đốc Châu Á của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, cho biết, phiên tòa này không mang tính độc lập và nhằm gửi đi một thông điệp: “ Các nhà cầm quuyền của Việt Nam đang thể hiện bộ mặt cứng rắn nhất có thể. ” Bởi vì họ lo lắng sự bất chấp và sự thách thức của cộng đồng này có thể lây lan.”

Ông Ming Yu Hah của Tổ chức Ân xá Quốc tế gọi đây là ” một phiên tòa bất công trắng trợn “.

( Nguồn: Reuters / by Khánh Vũ & James Pearson; Editing by Martin Petty )