Tu chính án thứ 25: Điều gì xảy ra nếu tổng thống Trump rút khỏi cuộc bầu cử sau chẩn đoán của Covid?

Ngày 02 tháng 10 năm 2020               —–

Chỉ còn gần 30 ngày nữa là đến cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, Donald Trump đã thông báo ngay trong đêm ông và vợ Melania Trump đã được chẩn đoán mắc bệnh coronavirus.

Dịch bịnh coronavirus đánh dấu một bước ngoặc chưa từng có đối với một chiến dịch bầu cử gần đến đỉnh điểm – và một tổng thống đã dành nhiều tháng để hạ thấp mối đe dọa của đại dịch đối với công chúng Mỹ.

Bịnh xuất hiện từ một phụ tá thân cận đã đi cùng với tổng thống Trump trong tuần này trên Air Force One đã thử nghiệm dương tính với Covid-19 vào đầu ngày thứ Tư.

US president Donald Trump has been diagnosed with coronavirus - but what happens next? (AFP via Getty Images)

©     Tổng thống Mỹ Donald Trump đã được chẩn đoán mắc bệnh coronavirus – nhưng điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? (AFP via Getty Images)

Mặc dù bác sĩ của ông, Sean Connelly, đã nói, tổng thống đang trong tình trạng sức khỏe tốt và không có triệu chứng nào được báo cáo, người đàn ông 74 tuổi này hiện sẽ trải qua hai tuần bị cách ly xả hội tại Tòa bạch ốc.

Tuy nhiên, nếu tổng thống Trump phát triển các triệu chứng bịnh trạng phức tạp, nó có khả năng buộc ông phải rút khỏi cuộc đua và dẫn đến việc đảng Cộng hòa điền tên người khác vào lá phiếu.

Và trong khi Tu chính án thứ 25 của Hiến pháp quy định cách thức một Phó tổng thống đảm nhận quyền lực khi tổng thống không đủ năng lực – điều gì xảy ra khi một ứng cử viên tổng thống bị ốm hoặc rút lui ít được biết đến hơn.

Nếu tổng thống Trump không thể tiếp tục là ứng cử viên của Đảng Cộng hòa, giáo sư luật Richard Piles của Đại học New York nói với Washington Post vào tháng 5, ủy ban quốc gia của Đảng Cộng hòa sẽ nắm quyền kiểm soát.

“ Điều này đặt quả bóng vào tay các‘ đảng chính trị quốc gia ‘’  vì mục đích này có nghĩa là các thực thể pháp lý được gọi là các ủy ban quốc gia của Đảng Dân chủ và Cộng hòa ” giáo sư nói.

Trong tình huống này, một đại hội Đảng Cộng hòa khẩn cấp sẽ được tổ chức trong đó các thành viên từ mỗi tiểu bang hoặc vùng lãnh thổ bỏ phiếu về ứng cử viên mới – bỏ cùng số phiếu mà họ được hưởng tại một đại hội thông thường.

Ngoài ứng cử viên mới, ông Piles giải thích, ” các đảng bây giờ sẽ phải thay thế tên của ứng cử viên đã chết của họ trên lá phiếu của mỗi tiểu bang bằng tên của ứng cử viên mới “.

Trong đó, vấn đề nằm ở chỗ, với chẩn đoán coronavirus của tổng thống Trump đến chưa đầy một tháng trước khi cuộc bầu cử diễn ra – và với hàng triệu lá phiếu được bỏ ra trong cuộc đua đã trở thành một cuộc đua tranh vào Tòa bạch ốc.

Như Rick Hasen, một giáo sư luật tại Đại học California, đã viết về kết quả đó, “điều có khả năng nhất là cuộc bầu cử sẽ diễn ra đúng giờ với tên của ứng viên đã qua đời hoặc mất khả năng lao động trên lá phiếu,”

Ông Hasen giải thích: “Sau đó, sẽ có một câu hỏi là liệu các cơ quan lập pháp của tiểu bang có cho phép các đại cử tri tổng thống của mỗi tiểu bang bỏ phiếu cho người khác không phải là ứng cử viên đã qua đời hay không ?.

Thông thường, hệ thống Cử tri đoàn sẽ xem mỗi tiểu bang kiểm phiếu phổ thông của mình theo luật tiểu bang, và sau đó chỉ định các đại cử tri tổng thống của mình.

Ở hầu hết các tiểu bang, ứng cử viên có nhiều phiếu bầu nhất sẽ nhận được tất cả các đại cử tri của tiểu bang, những người cam kết bỏ phiếu cho người chiến thắng khi họ gặp nhau vào tháng 12 để bỏ phiếu của họ trong Cử tri đoàn.

Điều đó, lập luận của ông Piles với Washington Post, nằm ở việc liệu Tòa án Tối cao quyết định “liệu ​​các tiểu bang có “ ràng buộc ” các cử tri của họ bỏ phiếu cho ứng cử viên giành được phiếu phổ thông ở tiểu bang đó hay không” trong trường hợp ứng cử viên đã rút lui – hoặc chết.

Và trong trường hợp đó, hầu hết luật của các tiểu bang “ không quy định liệu một đại cử tri có còn phải bỏ phiếu cho một ứng cử viên đã chết hay không và nếu không, họ phải hoặc có thể bỏ phiếu cho ai ” giáo sư đại học New York nói thêm.

“ Khi những luật này được viết ra, các cơ quan lập pháp tiểu bang không nghĩ đến khả năng xa vời này. Đây là một trục trặc: Các tiểu bang ràng buộc các cử tri nên sửa đổi các luật này để chỉ rõ những gì một cử tri có thể hoặc phải làm trong trường hợp này ” ông nói thêm.

Tuy nhiên, Tòa án Tối cao – gần đây nhất là vào mùa hè năm nay – đã ra phán quyết chống lại ba người được gọi là “đại cử tri vô tín” (Faithless Electors) đối với Đại cử tri đoàn, những người cho rằng họ có thể bỏ phiếu cho bất kỳ ứng cử viên nào sau cuộc đua năm 2016.

“ Ba đại cử tri ở Washington, Peter Chiafalo, Levi Guerra và Esther John, đã vi phạm cam kết ủng hộ Hillary Clinton trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2016,” vì đã từ chối ủng hộ ứng cử viên – trái với tiền lệ.

Vì vậy, trong bất kỳ tình huống nào mà ứng cử viên Đảng Cộng hòa, ông Trump, hoặc đối thủ đảng Dân chủ của ông, là ông Biden, rút ​​lui hoặc bị ốm từ nay đến tháng 12, ít nhất phải có một số tiền lệ pháp lý về những gì xảy ra với kết quả bầu cử.

( Nguồn: The Independent / by Gino Spocchia )