Cuối mùa lũ dẫn đến lượng phù sa thấp, ít nguồn thực phẩm thủy sản trên ruộng lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long

Ngày 17 Tháng 11 năm 2021             ——-

THANH PHO HCM  –    Mùa lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long, thường được gọi là “mùa nước nổi”, do mực nước sông Cửu Long dâng vào mùa mưa, đến vào tháng 9, muộn hơn các năm khoảng một tháng.

Theo nông dân tỉnh Đồng Tháp, do mực nước lũ xuống thấp nên lượng thủy sản đã giảm 30%.

Các tỉnh đầu nguồn Đồng Tháp và An Giang đón nhận nước lũ đầu tiên từ sông chảy vào ruộng lúa, mang theo nguồn lợi thủy sản tự nhiên và phù sa vào đồng ruộng.

Tại Huyện An Phú của tỉnh An Giang, thường là một trong những khu vực đánh bắt cá nhộn nhịp nhất của đồng bằng vào mùa nước nổi, chỉ có một số tàu thuyền đang đánh bắt các loài thủy sản tự nhiên trên các cánh đồng vì mức độ lũ thấp.

Late flooding season results in low sediment levels, fewer aquatic food sources in rice fields in Mekong Delta

©   Nông dân đánh bắt cá tự nhiên và các loài thủy sản khác trên ruộng ngập nước ở xã Vĩnh Tế, thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang. – TTXVN / VNS Photo Cong Mao

Ông Trần Văn Gàng, 68 tuổi, ở xã An Phú, Nhơn Hội, cho biết, số lượng cá tự nhiên, tôm và các loài thủy sản khác trong ruộng còn ít.

Nước lũ về muộn nên cá linh (Cirrhinus jullieni), đặc sản của mùa nước nổi vẫn đang sống trên sông và không ra đồng để sinh sống.

“ Mùa lũ năm nay mất mùa cá linh trên ruộng ”.

Tại các xã Nhơn Hội, Phú Hội, Vĩnh Hội Đông của huyện An Phú, nông dân đang chuẩn bị công cụ để đánh bắt cá tự nhiên và các loài thủy sản khác, nhưng số lượng thấp.

Ông Cao Xuân Diệu, Bí thư Đảng-ủy xã Nhơn Hội, cho biết hoạt động đánh bắt thủy sản chưa bắt đầu do nước lũ vẫn còn thấp.

Ngoài ra, vì COVID-19, người dân phải thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng chống và chỉ ra ngoài khi cần thiết.

Mùa lũ cũng là mùa thu hoạch hoa điên điển (Sesbania sesban), một đặc sản ẩm thực của mùa lũ. Cây diên vĩ mọc ven sông, rạch, ruộng, hoa được dùng làm các món ăn như canh chua, dưa chua.

Bà Nguyễn Thị Lài ở Huyện Châu Phú, An Giang cho biết, cây điên điển chỉ nở hoa một lần trong năm vào mùa nước nổi. Những mùa trước, bà Lài và những người hàng xóm dậy từ tờ mờ sáng và dùng những chiếc thuyền nhỏ để đi thu hoạch hoa điên điển và đem bán ở chợ quê.

Những năm trước, bà có thể thu hoạch 3 đến 5 kg ​​hoa điên điển mỗi ngày. Tuy nhiên, năm nay bà Lài và những người hàng xóm không thu hoạch được hoa vì số lượng ít và họ muốn tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng chống đại dịch.

Lĩnh vực ủ men

Bên cạnh việc đưa các loài thủy sản sinh tự nhiên vào ruộng lúa, nước lũ còn mang theo phù sa làm màu mỡ ruộng đồng.

Nước lũ còn tiêu diệt mầm bệnh và cỏ dại trên ruộng lúa, giúp nông dân hạ giá thành sản xuất cho vụ lúa tiếp theo.

Late flooding season results in low sediment levels, fewer aquatic food sources in rice fields in Mekong Delta

©    Một nông dân thu hoạch hoa súng trên cánh đồng ngập nước ở Huyện Tịnh Biên, Tỉnh An Giang. – TTXVN / VNS Photo Cong Mao

Tại các tỉnh An Giang và Đồng Tháp, nhiều nông dân không trồng “lúa thu đông” trong mùa lũ mà để nước lũ tràn vào ruộng để bón ruộng.

Anh Phan Văn Giàu, xã Nhơn Hưng, huyện Tịnh Biên, An Giang, cho biết: “Hàng năm sau khi thu hoạch “lúa hè thu”, nông dân ở đây không trồng “lúa thu đông” mà để nước lũ đổ về lấy phù sa”.

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh An Giang đã chỉ đạo nông dân không trồng lúa mùa hè mùa thu để nước lũ tràn vào ruộng lấy phù sa, diệt mầm mống, cỏ dại nên bón phân cho mùa đông 2021 – 22 – vụ lúa mùa xuân.

Ông Nguyễn Sĩ Lâm, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn An Giang, cho biết để tránh tình trạng thiếu nước tưới và bùng phát rầy nâu, đối tượng gây hại chính trên lúa, tỉnh sẽ xuống giống lúa đông xuân làm 3 đợt giữa Tháng mười một và tháng mười hai.

Đồng bằng được dự báo sẽ sớm đối mặt với xâm nhập nước mặn và hạn hán trong mùa khô 2021 – 22 do năm nay lũ ít.

Nuôi trồng thủy sản

Nông dân có ruộng ngập trong nước lũ thường nuôi các loài thủy sinh hoặc trồng các loại cây thủy sinh khác như hoa súng, sen trên ruộng để kiếm thêm thu nhập trong mùa nước nổi.

Họ cũng nuôi nhiều loại cá như cá linh, cá lóc, hay tôm.

Anh Huỳnh Văn Kiểm, chủ ruộng 10ha ở huyện Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp, cho biết sau khi thu hoạch lúa hè thu, anh thường thả cá lóc trên ruộng vào mùa nước nổi.

Anh cho biết lợi nhuận cao gấp 3-4 lần so với trồng lúa.

Các nhà chức trách ở các khu vực đầu nguồn của tỉnh Đồng Tháp như huyện Hồng Ngự và thành phố Hồng Ngự đã hướng dẫn nông dân cách nuôi tôm cá trong mùa lũ.

Ông Dương Phú Xuân, Trưởng phòng Kinh tế thành phố Hồng Ngự cho biết, do lượng nguồn lợi thủy sản tự nhiên từ mùa mưa lũ giảm dần nên nông dân vùng thượng nguồn có thể kiếm được thu nhập từ tôm giống.

Ông nói: “Thành phố có kế hoạch phát triển mô hình nuôi trồng thủy sản dựa vào cộng đồng trên ruộng lúa sau vụ lúa hè thu.

Theo mô hình, nông dân sẽ để nước lũ tràn vào ruộng lúa và thả nuôi các loài thủy sản trên ruộng lúa. Điều này sẽ giúp bảo vệ nguồn lợi thủy sản, làm sạch mầm bệnh trên ruộng lúa và mang lại thu nhập cho nông dân từ nuôi trồng thủy sản dựa vào cộng đồng.

( Nguồn: VNS )