Khi xa saigon

Ngày 25 tháng 05 năm 2015          —

Westmsinste, Ngày…Tháng…

Tân thưong mến,
 Tao về lại Mỹ đã gần 3 tháng, dự định viết cho mày 1 lá thư vẫn chưa được bắt đầu.  Tao muốn nói lại những cảm nghĩ và nhận xét của mình sau 8 năm xa cách.  Tao cứ nghĩ sẵn trong đầu những điều muốn chia sẻ cùng mày, rồi lại lu bu chạy theo công việc mà bỏ qua rất nhiều điều muốn nói.
Đường về lại Sài Gòn của tao rất êm xuôi, nhưng đường trở lại Mỹ không vui cho lắm.  Khởi đầu với  phòng vé máy bay, những cô nhân viên làm cho hãng máy bay nước ngoài nhưng vẫn giữ thói quen ăn tiền của VN: người khách thường đến trước phải về sau các anh dịch vụ.  Kế đến là nhân viên phi trường làm việc thiếu hiệu quả (thiếu huấn luyện nghiệp vụ và trang bị kém ) dẫn đến chỗ bất lịch sự với khách hàng.  Chuyện văn hóa khác biệt cũng rất nên chú ý.  Người VN không thích mang tiếng bợ đỡ nên thường lạnh lùng với khách VN và vồn vã với khách ngoại quốc. Người Việt nước ngoài đã quen chuyện thông tin sòng phẳng và khách hàng là trên hết nên rất bực bội “kiểu làm ăn của người Việt.”  Dĩ nhiên người trong nước thấy bọn Việt kiều hách dịch và Việt kiều thấy người trong nước làm ăn cà chớn.  Tao cám ơn ông Trời là đã không làm điều gì quá đáng để đóng góp vào sự kiện đó.  Điều tao mong muốn đã đạt được, tao hài lòng với chuyến đi của mình. 
Sài Gòn bây giờ trời mưa hay nắng… 
Sài Gòn, tao về không còn nghĩ đến cái nóng nung người, nhưng thật ra chuyện nắng mưa vẫn ràng buộc với cuộc sống của tao.  Những lần trước, sau mỗi chuyến đi VN về lại Mỹ thì cái còn lại trong tao là cái nắng chói chang hay cái nóng gắt gay dính theo những kỷ niệm và con người.  Năm nay, lần này, tao thấy mình không còn băn khoăn chuyện Nắng.  Tao tưởng vậy nhưng mà không phải vậy.  Lâu dần tao nghĩ ra:  tao dự trù và xếp đặt những hoạt động của mình theo nhiệt độ của Sài Gòn.  Hóa ra cả đời tao đã gắn liền với nắng, và nếu trở về quê sinh sống tao sẽ gặp lại nó, không trốn vào đâu được.   Những ngày cuối, khi mày nhắc là tao hơi gầy thì thật ra tao đã sụt 1.5 kg vì nóng chảy mỡ (không phải kiêng ăn đâu!!!)   Mày bảo sao không mua đồ ở VN mặc cho sướng, mang về cho nặng và mất công.  Nhưng tao không quen đường nước ở VN, lại không chịu nắng được như xưa nên chuyện đi mua sắm là một cực hình cần giới hạn.  Sài gòn, nắng vẫn nung người…

Sài Gòn bây giờ ai khóc thương ai  

Bỏ quên lá thư, cho đến bây giờ mới viết tiếp cho mày.  Tháng 4, cả phố Bolsa (Little Sài Gòn) treo cờ vàng ba sọc đỏ kỷ niệm ngày đau thương.  Năm nay ít biểu tình ở điạ phương vì nhiều người lên Washington DC để làm lễ kỷ niệm và tổ chức tuần hành đòi tự do dân chủ cho Việt nam.  Hình ảnh và phim tài liệu về ngày 30/4 cũng như về trại tị nạn tràn ngập.  Tao vẫn đổ nước mắt mỗi khi nhìn thấy.  Sau 30 năm chỉ còn người Việt bên ngoài quan tâm chuyện tự do dân chủ cho Việt nam.  Người ở VN, họ chỉ quan tâm chuyện làm giàu và làm sao để hơn được người bên cạnh.  Luật sống còn đòi hỏi, tao nhận xét như vậy có quá khích và làm mày buồn lòng không? 
 Những ngày tháng ở bên cạnh mày và Lan, kết luận của tao nay là chắc chắn: mày chầm chậm với mọi điều nên đôi khi thua thiệt, nhưng không đánh mất chính mình.  Xuân Lan là người năng động thẳng thắn và nhiều tham vọng, thành công nhưng không thể đứng lại và hài lòng với chính mình.  Những ngày đó, tao thấy mày luôn thong thả và lắng nghe 2 bạn của mình và X Lan thì không thể chú ý đến người khác quá 5 phút.  XL phải nói về mình, về công việc của mình, về những gì xảy ra quanh mình.  Dù luôn nhắc trong e-mail với tao rằng giờ đây XL rất vui vẻ và chỉ còn quý tình bạn mà thôi, XL vẫn hỏi Kim Thiên tại sao tao hờ hững với nó!  Tao không buồn lòng đâu, tao nghĩ rằng X Lan rất cô đơn và muốn được chú ý, nhưng tao và mày không phải là đối tượng mà XL cần.  Những người không hài lòng với người và việc quanh mình thường thấy cô đơn và càng cô đơn hơn giữa đám đông.  Gánh nặng con cái là chuyện muốn quên mà luôn phải đối diện, cũng có thể là vì vậy mà XL tìm quên trong những thành quả bên ngòai.  Không ai vác dùm được thánh giá cho ai dù thương nhau biết mấy…Tao chắc X Lan đã khóc thương mình rất nhiều.  Tao và mày, dẫu có khóc phụ cũng không sớt được nỗi cô đơn trong lòng XL.  Vả chăng mày cũng có nỗi cô đơn của riêng mình và đã chờ cho ngày tháng phôi pha.    
 
Sài Gòn giới nghiêm che kín đêm dài?
Sài Gòn khói bay Sài gòn nắng đổ?
Sài Gòn có còn bước chiều bơ vơ? 
 
Không, đêm Sài Gòn không che để hưởng, ngày Sài gòn phải phơi để khoe.  Sài Gòn lọan.  Lọan đặc sản và loạn hưởng thụ.  Tất cả mọi người nhất định nói với tao rằng họ không nghèo dù tao chỉ muốn tặng bạn bè thân và họ hàng quen chút quà của người ở miền xa chứ không hàm ý giúp đỡ cảnh nghèo. 
Tao bước chân ra phố là thấy mọi sự hưởng, không chậm một phút giây.  Không có ai khuân đá về để trong vườn mà ngắm đâu, và như vậy Thúy là một biểu tượng còn sót của núi rừng và là một hiện tượng lạ về năng khiếu thiết kế nữa.  Nên giữ lấy chính mình, đó là điều bảo vệ nhân cách trước mọi sự thay đổi bạo tàn. 
Khi về lại Mỹ tao thường băn khoăn tự hỏi, nếu tao có ông chồng cù lần mà gặp một người vui tính như X Lan_ biết chăm sóc và lấy lòng người đối diện_ thì anh ta có chống lại được tình bạn ấy không?  Tao thì sẽ đối phó ra sao với người không hề nhìn lại lòng mình và nhìn vào lòng người cần được thấy?  Bước đường đời tao đã qua còn nhiều chi tiết hơn vậy nữa kìa, cho nên tao nói ra không phải để phê phán đâu.  Khi tỉnh rượu lúc tàn canh, nhìn lại mình đời đã xanh rêu.  Tao muốn nói những cái quyến rũ ngọt ngào ấy có cái giá là làm cho mình vô tình với tha nhân.  Tao chắc với mày, khi ngồi đọc những giòng nhắn tin “thân ái” của “tình bạn chân thành” thì người đọc lẫn người gửi đã quên mình là ai và đương nhiên quên cả tha nhân.  Tao đã đi qua và đã nhìn lại, thấy ra tất cả mọi điều mình làm dù ít hay nhiều đều liên quan đến tha nhân.  Và tao ngượng cho những sự vô tâm của mình.  Tự trọng là điều chúng mình đã học, thường vấp phạm, và luôn cần được trau giồi.  Tao ngán ngẩm cho tao khi ở Bình Dương, và tao thấy không còn lý do gì để giữ lại chút tình với Đỗ Do.  Dù người Sài gòn vẫn hiếu khách, vẫn quý tình thân, nhưng Sài gòn đã có đủ tầm vóc của “Mỹ trụy lạc”. 
 
Sài Gòn đã buồn như trời sớm mưa.
Sài gòn còn ai khóc kẻ lên đường
Sài gòn mưa chiều rạc rời vó ngựa
Sài gòn âm thầm đèn đỏ đèn xanh
Sài gòn mưa bay thôi thế cũng đành
Giấc ngủ miền xa ôm trời núi dựng
Bên rừng nhớ nắng trung nguyên

Khi ra đi, tao nhớ nhất là mày.  Tao nhớ các em mày, nhớ Kontum buồn hiu hắt.  Kontum, quả thật mày là người Kontum: chầm chậm, thong thả, buồn buồn.  Tao cười một mình nhớ tới lúc 3 đứa mình ngồi taxi nói chuyện như ong vỡ tổ: anh khách lạ đi lên đi xuống vì không biết đi đâu…Tình cảm con người với nhau là điều không nói mà ai cũng nhận được, và như vậy tao sung sướng thấy mình được bao bọc bởi tình cảm và những con người đáng quý.  Tao không chắc làm được điều mà mình đã nhận lãnh để đáp trả ân tình, cái tôi luôn đáng ghét.
Ở Đà Lạt mọi người cứ hỏi thông đẹp không, tao ở Mỹ thấy nhiều thông lắm, Đà Lạt không thể hơn.  Thú nhất đối với tao là khí trời giống nơi tao ở, làm tao có thể ngủ yên.  Ngày nào tao cũng đi chợ Đà lạt dù chẳng mua gì nhiều, chỉ ăn quà và ngắm người qua lại. 
Miền cao là lần đầu tao đến, ngoại trừ chuyến bay đau tim và đường hơi xốc, tao thấy mình đã có một kỷ niệm đẹp dù nói ra thì thấy chẳng có gì. 
Khi trở lại Mỹ, Kim Thiên kêu điện thoại hỏi thăm và giải thích tại sao nhất định kêu bà Thanh đi chơi chung với tao và Xuân Lan: nó nghe nói mày bận, và cũng muốn bà Thanh báo cáo tình hình của tao và Lan vì có vẻ X Lan buồn thấy tao nay xa cách với nó.  Tao biết có giải thích với ai cũng không xong nên tao nói với mày.  Tụi mình đã đến với nhau là duyên, mọi chuyện có thể thay đổi nhưng những tình cảm đã có với nhau là thực, thực như những nhận xét có trong óc tao.  Tao không thể từ chối những cảm nhận đã đến với mình cũng như không thể phủ nhận tình cảm.  Mà thôi, cứ miễn 3 bà già là mày, tao, và Xuân Lan còn có cơ hội thì còn gặp mặt, còn gì hơn phải không.  Tao còn chưa biết hết Thủ Đức.  Lần sau về được chắc phải lên ở nhà Lan nhiều hơn nữa, để được hưởng sự vui vẻ sống động cuả Xuân Lan.  Thủ Đức không chật như Sài gòn, nếu về hưu ở nột nơi tương tự như vậy chắc dễ thở hơn SG.  Thêm nữa, nếu có ngày mày chính thức về sống cùng anh Tạo thì tao cũng muốn được có mặt chung vui với mày…
 
Tao đã xa Sài gòn, xa lắm…Viết lá thư này cho mày mà tao tốn đến 3 hrs, đọc lại một lần thấy phải thêm chỗ này bớt chỗ nọ.  Đọc thêm lần nữa tao chắc sẽ không gửi, thôi vậy, gửi cho xong…

Sài gòn bây giờ trời mưa hay nắng
Sài gòn bây giờ cúi mặt xa nhau
Sài gòn bước ai gõ xuống đêm sầu
Sài gòn bóng nghiêng Sài gòn đứng đợi
Sài Gòn bây giờ cúi mặt xa nhau
Mây rủ anh Tư vào con đê đi bộ.  Hôm nay nóng, sắc trời như bị đục đi vì một lớp bụi trong mờ trong không gian.  Bước lên cao, gió thổi nhè nhẹ man mát, Mây nhớ Tân, nhớ lại những ngày ngắn ngủi ở Việt Nam.  Tân mới email, nói chuyện anh Toản của Tân đã mất sau 1 năm chống chọi ung thư phổi.  Cái Tâm cùng cơ quan, mới lần nào về thăm Tân mà Mây đã gặp, cũng ra đi với ung thư gì đó.  Tâm còn trẻ quá, Mây buồn.  Tân vẫn lửng lơ cùng Tạo, Tân vẫn là giòng suối lẻ loi.  Chữ Tân viết như gợi tiếng gió khô lùa qua miền cao nguyên quê Tân, hoang vu buồn tênh, và Mây như thấy cái buồn trong mắt Tân.  Thoáng chốc Mây biết, rồi Mây sẽ phải trở lại Sài Gòn, trở lại cái quê hương đã khép không chờ đón ai ấy, và khi Tân chết, khi Mây chết, cái quê hương héo mòn ấy sẽ hoàn tất một dáng hình. 
Lưu Na
06/14/2012